دعاهای کوتاه و بسیار اثربخش در دفع بلا

دعای دفع بلا برای جلوگیری از بلاها و گرفتاری های گوناگون خوانده می شود. دعای دفع بلا را برای در امان ماندن منزل از شر دزد،شر جن،شر شیطان و جمیع ناخوشی ها می توان خواند.

دعاهای دفع بلا هنگام کار و مسافرت را بخوانید

بروز مشکل و تنگنا در زندگی برای بسیاری از ما تاکنون اتفاق افتاده است و هریک از ما برای رفع آن راهکاری را دنبال می کنیم.در آموزه های دینی برای هر امری توجه به ماوراء و استمداد از ذات یکتای باری تعالی توصیه شده است

دعای دفع بلا از پیامبر (صل الله)

رسول خدا (صل الله) فرمود:هرکه این دعا را در هر صبح و شام بخواند، حق تعالی‏ چهار فرشته بر او بگمارد که او را از پیش ‏رو و پشت سر و جانب راست و طرف چپ حفظ کنند و در امان خدای عزوجل باشد و اگر آفریدگان از جنّ و انس بکوشند که بر او زیانی برسانند توفیق نیابند و آن دعا این است

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ بِسْمِ اللَّهِ خَیْرِ الاْسْماءِ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ الاْرْضِ وَ السَّمآءِ بِسْمِ اللَّهِ الَّذی لایَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ سَمُّ وَلا دآءٌ بِسْمِ اللَّهِ اَصْبَحْتُ وَ عَلَی اللَّهِ تَوَکَّلْتُ بِسْمِ اللَّهِ عَلی قَلْبی وَ نَفْسی بِسْمِ اللَّهِ عَلی دینی وَ عَقْلی بِسْمِ اللَّهِ عَلی اَهْلی وَ مالی بِسْمِ اللَّهِ عَلی ما اَعْطانی رَبّی بِسْمِ اللَّهِ الَّذی لایَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَیْءٌ فِی الاْرْضِ وَ لا فِی السَّماءِ وَ هُوَ السَّمیعُ الْعَلیمُ اَللَّهُ اَللَّهُ رَبّی لا اُشْرِکُ بِهِ شَیْئاً اَللَّهُ اَکْبَرُ اَللَّهُ اَکْبَرُ وَ اَعَزُّ وَ اَجَلُّ مِمّا اَخافُ وَ اَحْذَرُ عَزَّ جارُکَ وَ جَلَّ ثَناؤُکَ وَلا اِلهَ غَیْرُکَ اَللّهُمَّ اِنّی اَعُوذُ بِکَ مِنْ شَرِّ نَفْسی وَ منْ شَرِّ کُلِّ سُلْطانٍ شَدیدٍ وَ مِنْ شَرِّ کُلِّ شَیْطانٍ مَریدٍ وَ مِنْ شَرِّ کُلِّ جَبّارٍ عَنیدٍ وَ مِنْ شَرِّ قَضآءِ السّوُءِ وَ مِنْ کُلِّ دابَّةٍ اَنْتَ آخِذٌ بِناصِیَتِها اِنَّکَ عَلی صِراطٍ مُسْتَقیمٍ وَ اَنْتَ عَلی کُلِّشَیْءٍ حَفیظٌ اِنَّ وَلِیِّیَ اللَّهُ الَّذی نَزَّلَ الْکِتابَ وَ هُوَ یَتَوَلَّی الصّالِحینَ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِیَ اللَّهُ لا اِلهَ اِلاّ هُوَ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظیمِ»

از رسول خدا (صل الله) روایت شده است که هر که در صبح هفت مرتبه بخواند این دعای دفع بلا را در آن روز از بلاها محفوظ باشد .

«فَاللَّهُ خَیْرٌ حافِظاً وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ‏. إِنَّ وَلِیِّیَ اللَّهُ الَّذِی نَزَّلَ الْکِتابَ وَ هُوَ یَتَوَلَّی الصَّالِحِینَ. فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِیَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ»

در خبر است از حضرت رسول اکرم (صل الله): هر کس با ایمان سه آیه از اول سوره مبارکه انعام را در صبح با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بخواند حق سبحانه و تعالی هفتاد هزار ملک موکل کند که آن را از بلیات نگاه دارند و بنویسند برای او مثل اعمال هفتاد هزار ملک .

«الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ثُمَّ الَّذِینَ کَفَرُواْ بِرَبِّهِم یَعْدِلُونَ. هُوَ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن طِینٍ ثُمَّ قَضَی أَجَلًا وَأَجَلٌ مُّسمًّی عِندَهُ ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ. وَهُوَ اللّهُ فِی السَّمَاوَاتِ وَفِی الأَرْضِ یَعْلَمُ سِرَّکُمْ وَجَهرَکُمْ وَیَعْلَمُ مَا تَکْسِبُونَ»

حضرت امیرالمومنین علی (علیه السلام) روایت می کند:حضرت رسول اکرم (صل الله) فرمودند:هر کس با ایمان که به سفر رود و با او عصایی باشید از چوب بادام تلخ و آیه 22 سوره قصص

«وَلَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقَاء مَدْیَنَ قَالَ عَسَی رَبِّی أَن یَهْدِیَنِی سَوَاء السَّبِیلِ»

را با این آیات (آیات 26 الی 28 سوره قصص) با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بخواند

«قَالَتْ إِحْدَاهُمَا یَا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ إِنَّ خَیْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِیُّ الْأَمِینُ. قَالَ إِنِّی أُرِیدُ أَنْ أُنکِحَکَ إِحْدَی ابْنَتَیَّ هَاتَیْنِ عَلَی أَن تَأْجُرَنِی ثَمَانِیَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِندِکَ وَمَا أُرِیدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَیْکَ سَتَجِدُنِی إِن شَاء اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِینَ. قَالَ ذَلِکَ بَیْنِی وَبَیْنَکَ أَیَّمَا الْأَجَلَیْنِ قَضَیْتُ فَلَا عُدْوَانَ عَلَیَّ وَاللَّهُ عَلَی مَا نَقُولُ وَکِیلٌ»

در آن سفر از شر درندگان و از شر حیوانات زهرناک و از شر دزد محفوظ ماند و هفتاد فرشته او را محافظت کنند تا به خانه خود برگردد و از شر شیطان در آن سفر دور باشد

دعای دفع بلا از امام علی (علیه السلام)

از امام علی (علیه السلام) نقل شده است که فرموده اند:هر کس در هنگامه ظهر 4 رکعت نماز به جای آورد و در هر رکعت سوره حمد و آیة الکرسی را بخواند خداوند او و خانواده و مال و دین و دنیای او را ایمن می سازد.

دعای دفع بلا بر روی ذوالفقار

جناب سلمان می فرماید روی شمشیر مولا علی (علیه السلام) یازده کلمه دیدم که نوشته شده است هرکسی بعد از نماز صبح این 11 کلمه را بگوید خودش، خانواده اش و فرزندانش در حفظ و امنیت الهی بوده و همیشه در سفر و حضر و در خواب و بیداری از بلایا محفوظ هستند

«اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ یَا عَالِماً بِکُلِّ خَفِیَّةٍ یَا مَنِ‏ السَّمَاءُ بِقُدْرَتِهِ‏ مَبْنِیَّةٌ یَا مَنِ‏ الْأَرْضُ‏ بِقُدْرَتِهِ‏ مَدْحِیَّةٌ یَا مَنِ‏ الشَّمْسُ‏ وَ الْقَمَرُ بِنُورِ جَلَالِهِ مُضِیئَةٌ یَا مَنِ الْبِحَارُ بِقُدْرَتِهِ مَجْرِیَّةٌ یَا مُنْجِیَ یُوسُفَ مِنْ رِقِّ الْعُبُودِیَّةِ یَا مَنْ یَصْرِفُ کُلَّ نَقِمَةٍ وَ بَلِیَّةٍ یَا مَنْ حَوَائِجُ السَّائِلِینَ عِنْدَهُ مَقْضِیَّةٌ یَا مَنْ لَیْسَ لَهُ حَاجِبٌ یُغْشَی وَ لَا وَزِیرٌ یُرْشَی صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ احْفَظْنِی فِی سَفَرِی وَ حَضَرِی وَ لَیْلِی وَ نَهَارِی وَ یَقَظَتِی وَ مَنَامِی وَ نَفْسِی وَ أَهْلِی وَ مَالِی وَ وُلْدِی وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَحْدَهُ»

دعای دفع بلا و دعای دفع شر دشمن

دعای دفع بلا با تسبیحات امیرالمومنین علیه السلام

کیفیت تسبیحات امام علی علیه السلام

10 بار سبحان الله، 10 بار الحمدلله، 10 بار الله اکبر، 10 بار لا اله الا الله بعد از هر نماز

امام علی (علیه السلام) به براء بن عازب فرمودند:آیا کاری به تو یاد دهم که چون آن را انجام دهی، از اولیای خدا خواهی بود؟ فرمود بله. حضرت تسبیحات فوق را به او آموزش داداند و سپس فرمودند:هر کس این تسبیحات را بعد از هر نماز بخواند خدا هزار بلای دنیوی را از او دور می کند، که آسان ترین آن بازگشت از دین است و در آخرت برای او هزار منزلگاه آماده می کند که یکی از آن منزلت ها مجاورت رسول خدا (صل الله) است

دعای امام سجاد علیه السلام برای دفع بلا

«بسم الله الرحمن الرحیم. اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی حُسْنِ قَضَائِکَ، وَ بِمَا صَرَفْتَ عَنِّی مِنْ بَلَائِکَ، فَلَا تَجْعَلْ حَظِّی مِنْ رَحْمَتِکَ مَا عَجَّلْتَ لِی مِنْ عَافِیَتِکَ فَأَکُونَ قَدْ شَقِیتُ بِمَا أَحْبَبْتُ وَ سَعِدَ غَیْرِی بِمَا کَرِهْتُ وَ إِنْ یَکُنْ مَا ظَلِلْتُ فِیهِ أَوْ بِتُّ فِیهِ مِنْ هَذِهِ الْعَافِیَةِ بَیْنَ یَدَیْ بَلَاءٍ لَا یَنْقَطِعُ وَ وِزْرٍ لاَ یَرْتَفِعُ فَقَدِّمْ لِی مَا أَخَّرْتَ ، وَ أَخِّرْ عَنّی مَا قَدَّمْتَ فَغَیْرُ کَثِیرٍ مَا عَاقِبَتُهُ الْفَنَاءُ ، وَ غَیْرُ قَلِیلٍ مَا عَاقِبَتُهُ الْبَقَاءُ وَ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ»

دعای دفع بلا از امام صادق علیه السلام

از حضرت صادق (علیه السلام) روایت شده است که هر که در صبح سه مرتبه این دعای دفع بلا را بخواند تا شام به او بلایی نرسد و اگر در شام بگوید تا صبح به او بلایی نرسد

«بِسْمِ اللَّهِ الَّذِی لَا یَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَیْ‏ءٌ فِی الْأَرْضِ وَ لَا فِی السَّمَاءِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ»

از حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) منقول است:هر کس با ایمان سوره مبارکه قریش را هر روز هفت بار با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بخواند از بلاهاو آفات محفوظ باشد.

دعای دفع بلا از امام کاظم علیه السلام

امام کاظم (علیه السلام) فرموده اند: هر کس در کودکی به سه بار خواندن سوره های فلق و ناس و صد بار خواندن سوره توحید و اگر نتوانست به 50 بار خواندن آن پایبند باشد خداوند او را تا زمانی که به سن جوانی برسد و به آن برنامه پایبند باشد از لغزش های کوچک یا بیماری های کودکانه و تشنگی و فساد معده و خونریزی نگه دارد و اگر در جوانی نیز به آن برنامه پایبند بماند و یا او را پایبند کنند تا به هنگام مرگ ایمن باشد

حضرت امام موسی کاظم (علیه السلام) فرموده اند: وقتی از نماز شام (عشا) فارغ شدی از جای خود حرکت مکن و با کسی سخن مگو تا صد مرتبه بگویی

«بسم الله الرحمن الرحیم لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم»

هم چنین صد مرتبه بعد از نماز صبح بگو به درستی که هر کس در این دو وقت این دعا را بخواند حق تعالی صد نوع بلا را از او دفع می کند که کمترین آن ها خوره و پیسی و شر شیطان و پادشاهان می باشد.

دعای دفع بلا از امام رضا علیه السلام

از امام رضا (علیه السلام) روایت شده است: هر گاه خواستی کالای خود را در حفظ و حراست بداری، آیة الکرسی بخوان و بنویس و آن را در وسط کالا قرار بده و نیز بنویس

«وَجَعَلْنا مِنْ بَیْنِ أَیْدیهِمْ سَدّاً وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدّاً فَأَغْشَیْناهُمْ فَهُمْ ‏لایُبْصِرُونَ»، لا ضَیْعَةَ عَلی ما حَفِظَهُ اللَّهُ «فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِیَ اللَّهُ لاإِلهَ إِلّا هُوَ، عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ، وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظیمِ»

(پس اگر چنین کنی) آن را در حفظ و حراست قرار داده ‏ای اگر خدا بخواهد و به ‏آن به اذن و فرمان پروردگار بدی نرسد.

علیّ بن اسباط از حضرت امام رضا (علیه السلام) روایت کرده است که فرمودند: هر گاه از منزل برای سفر، یا برای کاری در بیرون منزل خارج شدی، بگو

«بِسْمِ اللَّهِ، امَنْتُ بِاللَّهِ، تَوَکَّلْتُ عَلَی اللَّهِ، ما شآءَ اللَّهُ، لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلّا بِاللَّهِ»

پس شیاطین با او ملاقات می ‏کنند، فرشتگان بر صورت آنان می ‏زنند و می گویند: راه نفوذی بر شما نگذاشته است؛ او که «بسم اللَّه» گفته، ایمان به خدا را اظهار کرده، توکّل بر او نموده و گفته است:«ما شآءَ اللَّهُ، لاقُوَّةَ إِلّا بِاللَّهِ»

امام رضا (علیه السلام) به بیان برخی اذکار اشاره می فرمایند که از آن جمله ذکری کوتاه است که به رفع تنگنای زندگی و دفع بلایا کمک می کند. ایشان می فرمایند: هرکس بگوید «لاحول و لا قوة الا بالله» خداوند 99 بلا را از وی دفع می کند که آسان تر آن خفگی و نفس تنگی است.

دعای دفع بلا از سلمان فارسی

از سلمان فارسی روایت شده است که هر بنده که داخل صبح شود بگوید سه مرتبه

«الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْداً کَثِیراً طَیِّباً مُبَارَکاً فِیهِ»

حق تعالی هفتاد نوع بلا از او رفع کند که کمتر آنها اندوه باشد

دعای دفع بلا با ختم سوره حمد

جهت دفع بلا و دشمن و نیل به مقاصد از روز شنبه به این ترتیب شروع کنید : شنبه 70 بار، یکشنبه 60 بار، دوشنبه 50 بار، سه شنبه 40 بار، چهارشنبه 30 بار، پنج شنبه 20 بار و روز جمعه 10 بار سوره حمد را بخواند انشاء الله به مقصد می رسد. خواندن آن بعد از نماز ها بهتر است.

دعای دفع بلا بعد از نمازهای یومیه

در مصباح کفعمی آمده که بعد از نمازها سه مرتبه بگو

«اُعیذُ نَفْسی وَ دینی وَ اَهْلی وَ مالی وَ وَلَدی وَ اِخْوانی فی دینی وَ ما رَزَقَنی رَبّی وَ خَواتیمَ عَمَلی وَ مَنْ یَعْنینی اَمْرُهُ بِاللّهِ الْواحِدِ الاْحَدِ الصَّمَدِ الَّذی لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً اَحَدٌ وَ بِرَبِّ الْفَلَقِ مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ وَ مِنْ شَرِّ غاسِقٍ اِذا وَقَبَ وَ مِنْ شَرِّ النَّفّاثاتِ فِی الْعُقَدِ وَ مِنْ شَرِّ حاسِدٍ اِذا حَسَدَ وَ بِرَبِّ النّاسِ مَلِکِ النّاسِ اِلهِ النّاسِ مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنّاسِ الَّذی یُوَسْوِسُ فی صُدُورِ النّاسِ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النّاسِ»

دعای دفع بلا هنگام سفر

هر کس با ایمان در وقت رفتن به سفر آیات زیر را در خانه خود با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بنویسد و سه بار بخواند اهل و عیال و مال او همه صحیح و سالم از بلیات مانند تا آن گاه که مراجعت کند.

آیات 20 الی 22 سوره بروج

«وَاللَّهُ مِن وَرَائِهِم مُّحِیطٌ. بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَّجِیدٌ. فِی لَوْحٍ مَّحْفُوظٍ»

تأثیر عمیق حقّ النّاس در عذاب برزخ و قیامت


حقّ النّاس شامل تمام حقوقی می‌شود که انسان‌ها بر یکدیگر دارند و به دو قسم مالی و آبرویی منقسم می‌شود. حقّ النّاس مالی به معنای از بین بردن اموال مردم، تصرّف عدوانی در اموال ایشان، غصب و امثال آن است. حقّ النّاس آبرویی نیز نظیر غیبت، تهمت، شایعه پراکنی و نقل قول بی‌اساس است که موجب آبروریزی دیگران می‌شود.

 


حق الناس

یادآوری مرگ و قیامت

از جمله عوامل کنترل کننده و مانع سقوط انسان، یاد مرگ و یاد معاد می‌باشد که طی چند جلسه گذشته، به اختصار پیرامون برخی از منازل آن سخن گفتیم. توجّه به حالت احتضار و یادآوری وقایع درون قبر و نیز عالم برزخ، می‌تواند مانعی برای سقوط انسان در درّه تباهی و غفلت باشد.

یادآوری مسأله مرگ در طول شبانه روز، به مرور می‌تواند انسان را بیدار کرده، او را از انحراف نجات دهد. علمای علم اخلاق تأکید فراوانی بر یاد مرگ داشته‌اند و این نوع تفکّر را برای نجات از غرق شدن در مادیّات و امور دنیوی، بسیار مهم و با ارزش می‌شمرند.

احتیاج اموات به خیرات بازماندگان

یکی از وظایف سنگین انسان، بودن به یاد گذشتگان و رفتگان است. انسان‌ها تا وقتی در این دنیا زندگی می‌کنند، می‌توانند برای رفتگان خود، خیرات و مبرّات بفرستند. کار نیک زنده‌ها، موجب نجات مردگان است و در نتیجه، دعای خیر آنها را برای انسان به همراه دارد. این یادآوری و به فکر بودن، برای همه فرزندان نسبت به والدین و خویشان، لازم و ضروری است. مثلاً اگر کسی از دنیا برود که نعوذ بالله حقّ‌النّاس یا ظلمی بر گردن داشته باشد، فرزندان و بازماندان او موظّفند که آن حق را ادا کنند. مردگان از زندگان توقّع دارند و باید به یاد آنها بود.

مرحوم محدث قمّی در آخر کتاب شریف مفاتیح الجنان می‌فرماید: خواب شخصیّت بزرگی را دیدم، او گفت: شما را به خدا، لاأقل این استخوان‌هایی که پیش گربه و سگ‌ها می‌اندازید، به یاد ما و برای ما بیندازید.

هرکس به هر اندازه می‌تواند باید به خلق خدا خدمت کند و به سادگی از کنار کمک به دیگران، رد نشود. حتّی در برخی اخبار و روایات نقل شده است: فردی به خاطر آزار یک گربه و گرسنگی و تشنگی دادن به او، جهنّمی شد و دیگری به خاطر آب دادن به یک سگ تشنه، لایق بهشت گردید.

تأثیر حقّ النّاس در عذاب برزخ و قیامت

از جمله عواملی که حسابرسی انسان را با شدّت و سختی مواجه می‌کند، حقّ النّاس است. از این جهت در آموزه‌های دینی، ضایع کردن حقوق دیگران، بسیار مذمّت شده است.[1] حقّ الناس در عالم برزخ قابل گذشت نیست و حتی افراد نیکوکار را هم معذّب خواهد کرد. خداوند متعال، از حقّ النّاس، ولو کم باشد، نمی‌گذرد. در روایات می‌خوانیم که خداوند متعال ممکن است از حقّ الله بگذرد، امّا به عزّت و جلال خود سوگند خورده است که از حقّ النّاس نخواهد گذشت:

«إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِذَا بَرَزَ لِخَلْقِهِ أَقْسَمَ قَسَماً عَلَى نَفْسِهِ فَقَالَ وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی لَا یَجُوزُنِی ظُلْمُ ظَالِمٍ وَ لَوْ كَفٌّ بِكَفٍّ وَ لَوْ مَسْحَةٌ بِكَفٍّ وَ لَوْ نَطْحَةٌ مَا بَیْنَ الْقَرْنَاءِ إِلَى الْجَمَّاءِ فَیَقْتَصُّ لِلْعِبَادِ بَعْضِهِمْ مِنْ بَعْضٍ حَتَّى لَا تَبْقَى لِأَحَدٍ عَلَى أَحَدٍ مَظْلِمَةٌ ثُمَّ یَبْعَثُهُمْ لِلْحِسَاب‏»[2]

حقّ النّاس شامل تمام حقوقی می‌شود که انسان‌ها بر یکدیگر دارند و به دو قسم مالی و آبرویی تقسیم می‌شود. حقّ النّاس مالی به معنای از بین بردن اموال مردم، تصرّف عدوانی در اموال ایشان، غصب و امثال آن است. حقّ النّاس آبرویی نیز نظیر غیبت، تهمت، شایعه پراکنی و نقل قول بی‌اساس است که موجب آبروریزی دیگران می‌شود.

عذاب ناشی از اعمالی که شبهه حقّ‌النّاس دارد

حقّ‌النّاس؛ مالی یا آبرویی؛ بسیار حائز اهمیّت است و روایات فراوانی راجع به آن وجود دارد. اهمیّت و حسّاسیّت حقّ‌النّاس به قدری است که حتی افکاری که شبهه حقّ‌النّاس دارد نیز در برزخ انسان را معذّب خواهد کرد. در روایتی آمده است: یک قاضی مقدّس و بسیار عابد از دنیا رفت. او حقّی را ناحق نمی‌کرده و علاوه بر شهرت به قضاوت عادلانه، مۆمن و متّقی بوده است و از این رو همسرش یقین داشته که وی بهشتی است. وقتی زن جسد شوهر را در لحد قرار داد و پارچه روی صورت او را کنار زد، دید ماری از بینی او بیرون آمد و شروع به کندن و خوردن صورت او کرد. زن از این وضعیت عجیب ترسید. هنگام شب، شوهر خود را درخواب دید و از آنچه رخ داده بود سۆال کرد و گفت: تو که انسان خوبی بودی! پس این مار چه بود؟ قاضی جواب داد: آن به خاطر برادر توست. روزی برادر تو با کسی نزاع داشت. برای حلّ مسأله به نزد من آمدند و من در دل خود دوست داشتم که حق با برادر تو باشد. ـ نه اینکه العیاذبالله ناحقی باشد، بلکه دوست داشته حق با برادر زنش باشد ـ البته نتیجه حکمیّت به نفع برادرت شد و من از این امر خوشحال شدم و با اینکه واقعاً حق با برادر تو بود، اکنون گرفتارم![3] همین که قاضی در دل بین دو مسلمان تفاوت قائل شده، عمل او در برزخ مجسّم شده و موجب آزار او گردیده است.

ضرورت پرهیز از حقّ النّاس آبرویی

حقّ النّاس فقط در مال نیست، بلکه حقّ النّاس آبرویی بسیار مهم‌تر است. کسی نمی‌تواند آبروی دیگران را ببرد، به راحتی غیبت کند، با تهمت زدن، وجهه اجتماعی و یا سیاسی افراد را خراب کند، و انتظار داشته باشد مورد شفاعت اهل بیت «سلام ‌الله‌ علیهم» نیز واقع گردد. متأسّفانه در جامعه فعلی، بسیاری از حرف‌های رایج، خصوصاً در مسائل سیاسی و اجتماعی، تهمت و یا غیبت است. پاسخ‌گویی به این نوع گناهان در برزخ و قیامت، برای انسان سخت خواهد بود و عذاب سخت الهی را به دنبال دارد.

مرحوم محدث قمّی در آخر کتاب شریف مفاتیح الجنان می‌فرماید: خواب شخصیّت بزرگی را دیدم، او گفت: شما را به خدا، لاأقل این استخوان‌هایی که پیش گربه و سگ‌ها می‌اندازید، به یاد ما و برای ما بیندازید.

در روایات آمده است که اگر کسی به دیگری تهمت بزند، در روز قیامت روی تلّی از چرک و خون قرار می‌گیرد تا حسابرسی خلایق تمام شود. سپس او را به جهنّم می‌برند و فریاد جهنّمیان از حضور این شخص بلند می‌شود.

برای رهایی از حقّ النّاس، انسان باید در این دنیا به فکر باشد. حقّ النّاس بسیار مشکل است و سختی‌های آن از هنگام مرگ شروع می‌شود و تا قیامت و پس از آن تا خدا، خدایی می‌کند، گریبان انسان را خواهد گرفت، مگر آنکه جدّاً مورد شفاعت قرار گیرد.

شفاعت بر برزخ یا قیامت؟

در خصوص شفاعت نیز قبلاً مکرّراً گفته‌ایم که شفاعت، لیاقت می‌خواهد و معلوم است کسی که حق‌ّ النّاس دارد، لیاقت بهره‌مندی از شفاعت اهل بیت «سلام‌الله‌علیه» را نخواهد داشت. ضمن اینکه در برخی روایات، از قول اهل بیت «سلام‌‌الله‌‌علیهم» آمده است که شفاعت را برای قیامت بگذارید و در عالم برزخ، باید خود پاسخگوی اعمالتان باشید. لذا مواظبت از حقّ النّاس، برای هر فردی لازم و ضروری است.

طوفان جنسی در برزخ

بروز و ظهور اعمال دنیوی در برزخ

قرآن کریم در آیات متعدّدی هشدار می‌دهد که آنچه بندگان در برزخ یا قیامت می‌بینند، خودشان از پیش برای خود فرستاده‌‌اند:

«ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَیْدیكُمْ»[4]

خداوند متعال، چرکی و خونی خلق نکرده است، بلکه تهمت‌ها و سایر اعمال ناشایست انسان، این‌گونه بروز و ظهور می‌یابد. هر کار زشتی که انسان در دنیا انجام می‌دهد، غل و زنجیری بر گردن او خواهد بود و هرچه گناه بزرگ‌تر باشد، بر این غل و زنجیر افزوده می‌شود. به تعبیر قرآن کریم، گاهی به هفتاد زراع می‌رسد و هرچه گناهان بیشتر شود، آتشین‌تر و سوزنده‌تر می‌گردد:

«ثُمَّ فی‏ سِلْسِلَةٍ ذَرْعُها سَبْعُونَ ذِراعاً فَاسْلُكُوهُ»[5]

بسیاری از کارها نیز گرچه ممکن است از نظر انسان گناه نباشد یا رفتار عادی جلوه کند، ولی تجسّم آن در قبر و برزخ، برای انسان ناگوار است. مثلاً بداخلاقی و تندی در خانه و سرد کردن محیط خانواده، چه از طرف مرد و چه از جانب زن ـ فشار قبر را در پی دارد.

خداوند رحمان فشار قبر ندارد، بلکه برخورد سرد در خانواده، موجب به وجود آمدن این فشار و سختی شده است.

قرآن کریم می‌فرماید:

«بَلى‏ مَنْ كَسَبَ سَیِّئَةً وَ أَحاطَتْ بِهِ خَطیئَتُهُ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فیها خالِدُونَ»[6]

آن کسانی که برای خودشان مار و عقرب و غل و زنجیر و آتش جهنّم تهیه کرده‌اند، در برزخ گرفتار آتش و غل و زنجیرهای آهنین و مار و عقرب می‌شوند که خود از پیش فرستاده‌اند و به قدری به آنان بد می‌گذرد که یک ساعتش، میلیون‌ها ساعت و یک شبانه روزش، میلیون‌ها شبانه روز است. فریادرسی هم ندارند، فریادرس آنها همان عذابی است که آنان را احاطه کرده است.

قرآن کریم می‌فرماید: آتشی که انسان‌ها برای خود تهیه کرده‌اند، تا روز قیامت ادامه خواهد داشت. در قیامت اگر کسی با آن عذاب‌ها پاک شده باشد، یا مورد شفاعت واقع شود، نجات می یابد و الاً باز در همان دود و هرم جهنّم، مخلّد می‌شود:

«بَلى‏ مَنْ كَسَبَ سَیِّئَةً وَ أَحاطَتْ بِهِ خَطیئَتُهُ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فیها خالِدُونَ»

یکی از وظایف سنگین انسان، بودن به یاد گذشتگان و رفتگان است. انسان‌ها تا وقتی در این دنیا زندگی می‌کنند، می‌توانند برای رفتگان خود، خیرات و مبرّات بفرستند. کار نیک زنده‌ها، موجب نجات مردگان است و در نتیجه، دعای خیر آنها را برای انسان به همراه دارد

ثمره شگرف خدمت به خلق خدا در برزخ

در مقابل گناه بزرگ حقّ النّاس، عبادت خدمت به خلق خدا قرار دارد. خدمت به خلق خدا، اعمّ از انسان‌ها یا سایر موجودات، به طرز شگفت‌آوری در نجات انسان در برزخ و قیامت مفید و مۆثّر است. اگر کسی می‌خواهد در برزخ نجات پیدا کند، باید خدمت به مخلوقات را سرلوحه کارهای خود قرار دهد. علاّمه مجلسی«ره» با آن مقامات بلند علمی و معنوی و خدمات فراوانی که به اسلام و مسلمانان کرده است و اکنون در محضر رسول الله «صلّی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلّم» است، وقتی به خواب مرحوم جزائری آمد، فرمود: دو چیز خیلی برای من نفع داشت. یکی اینکه روزی از کوچه‌های یهودی نشین اصفهان رد می‌شدم و سیبی در دست داشتم. دیدم یک کودک در آغوش مادرش، آن سیب را دیده و برای آن ذوق کرد. من نیز آن سیب را به او دادم. این عمل، یعنی خوشحال کردن آن کودک که ظاهراً یهودی هم بوده است، برای علامه مجلسی بسیار مفید واقع شده است. یعنی آن عمل به ظاهر کوچک و ناچیز، ارزش و فایده فوق‌العاده‌ای نزد اهل ملکوت و در برزخ داشته است. 

علامه مجلسی در خصوص دوّمین عملی که در راحتی برزخ او تأثیر داشته، می‌فرماید: روزی به مسجد می‌آمدم و تگرگ تندی گرفت. دیدم یک بچّه گربه زیر تگرگ است و راه نجاتی ندارد، دلم برای او سوخت و بچه گربه را زیر عبای خود گرفتم تا تگرگ تمام شد و سپس او را رها کردم. کمک به این بچّه گربه نیز برای من بسیار سودمند بود.

بنابر این هر کس به هر اندازه می‌تواند باید به خلق خدا خدمت کند و به سادگی از کنار کمک به دیگران، رد نشود. حتّی در برخی اخبار و روایات نقل شده است: فردی به خاطر آزار یک گربه و گرسنگی و تشنگی دادن به او، جهنّمی شد و دیگری به خاطر آب دادن به یک سگ تشنه، لایق بهشت گردید.

انسان باید همیشه از خداوند متعال بخواهد که راه نجاتی برای او قرار دهد و در مسیر خدمت به خلق گام بردارد:

«وَ الَّذینَ جاهَدُوا فینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا»[7]

و كسانى كه در راه ما كوشیده‏ اند، به یقین آنها را به راه‏هاى خود هدایت مى‏كنیم.

پی‌نوشت‌ها:

1. ر.ک: سیر و سلوک؛ توبه، صص 207 - 185

2. الکافی، ج 2، ص 443

3. الکافی، ج 7، ص 410

4.‌ آل عمران / 182                                                       

5. الحاقه / 32

6. بقره / 81

7. عنکبوت / 69

آثار شوم حق الناس در عالم برزخ

حقّ الناس در عالم برزخ قابل گذشت نیست و اگر چه انسان، نیکوکار باشد، ولی وجود حقّ الناس در نامه اعمال، موجب ناراحتی او خواهد شد. 

یکی از علمای وارسته پس از مرگ، به خواب فرزندش که او هم از علمای گرانقدر بود، آمده بود. آن عالم نقل میکرد که پدرم را در خواب نگران و مضطرب دیدم. گفتم: چرا نگران و ناراحت هستید؟! شما که باید جای عالی و روضه‌ای از ریاض الجنه را داشته باشید! پدرم گفت: من هیجده تومان به یکی از کسبه بازار بدهکار هستم و این بدهی را در دفترم ننوشته‌ام. الان در برزخ به من می گویند که چرا در دفترت ننوشتی که این بدهکاری را ورثه تو بپردازند؟ لذا آن هیجده تومان موجب عذاب من شده است! در حالی که در باغ و بهشت هستم و وضعیت من خوب است و ملائکه مونس من هستند، اما این حقّ الناس مرا اذیت میکند. واقعاً حقّ الناس در عالم برزخ مشکل زاست و در روز قیامت، رسیدگی به آن بسیار سخت و حسّاس است.

مواظب باشید حقّ‌الناس به گردن شما نباشد که عالم برزخ سخت و بدی برای شما رقم خواهد زد. حتی اگر به خاطر نیکی های فراوان، بهشت برزخی برای کسی فراهم شود، ولی حقّ الناس موجب زجر و غم و غصّه او خواهد شد.

آیا فردی که مرتکب گناهان زیادی اعم از حق الله و حق الناس شده راهی برای توبه دارد؟

گناه و معصیت، مانند لجن زار متعفنی است که انسان، هر چه بیشتر در آن فرو می رود، خود را به نابودی نزدیک می کند، اما توبه و تصمیم جدی انسان به ترک گناه حرکت به سوی نجات و خود یک پیروزی بزرگ است که درهای رحمت الهی را به روی انسان می گشاید. کسی که به این مرحله (توبه) رسیده به پیروزی بزرگی دست یافته است، و باید سعی کند انگیزه خود را برای مبارزه با گناه، قوی تر نماید، و برای همیشه این حالت را در خود حفظ کند.

از موارد دیگر حق‌الناس احترام به حق بهره‌مندی مردم است یعنی به گونه‌ای رفتار کنیم که همه انسان‌ها به آن حقوق مشترکشان برسند و رفتار ما به گونه‌ای نباشد که خدایی نکرده بعضی از انسان‌ها از حقوق خودشان باز بمانند یعنی مانع ایجاد کنیم برای آنها در رسیدن به حقشان، به طور مثال در مسائل استخدامی مثلا برای یک شغل پنج نفر نیاز هست و مثلا 100 نفر ثبت نام کرده‌اند در اینجا اعمال نفوذ و به تعبیر امروزی پارتی بازی سبب ضایع شدن حقی از افراد می‌شود و این از مصادیق ظلم بر دیگران حساب می‌شود و رعایت نکردن حق‌الناس.

نکته بسیار مهم در این راه، استعانت از لطف و عنایتی است که خداوند نسبت به توبه کنندگان دارد؛ زیرا توبه واقعی همه مبغوضیت های گناه و عقوبات اخروی و آثار منفی آنرا در پیشگاه خداوند از بین می برد، همانطوریکه خداوند فرموده است: «اى بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده‏ اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را مى ‏آمرزد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است.» [زمر،53، قُلْ یا عِبادِیَ الَّذینَ أَسْرَفُوا عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمیعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحیمُ.]  

البته تمام سعی شیطان این است تا با ایجاد وسوسه و یأس موجبات دوری بندگان صالح را از خداوند متعال، مهربان و بخشنده فراهم نموده و آنها را چنان غرق در گناه و معصیت نماید که از رحمت و هدایت خداوند دور شوند. در حالی که خداوند همه بندگانش حتی گناه کاران و ظالمان را نیز دوست دارد. و خواهان هدایت و سعادت آنان است. البته از اعمال و کارهای ناشایست آنان بیزار است به همین جهت بهترین و عزیز ترین بندگان خود یعنی انبیاء و ائمه (علیه السلام) را برای راهنمایی هدایت آنان فرستاده و به همین دلیل است که دراین زمان یکی از عزیزترین اولیاء خود یعنی حضرت مهدی (عج) را زنده و در حال غیبت نگه داشته تا بتواند فارغ از مکر و توطئه دشمنان از طریق نائبان و نمایندگان خود آنان را در یافتن مسیر هدایت یاری رساند پس هیچ گناه کاری در هیچ شرایطی هر چند گناهان او زیاد باشد حق ندارد از رحمت پرودگار مأیوس باشد. چرا که یأس از رحمت خداوند ، سوء ظن به او و بزرگ ترین گناه است.

امید به رحمت پرودگار و ندامت و پشیمانی از گناهان و در نهایت توبه واقعی و خالصانه گامی مهم به سوی محبوب خدا شدن و راهی است هموار به سوی هدایت، که شیطان از آن نگران و ناراحت است.

توبه واقعی: شش مرحله و شرط توبه واقعی به پیشگاه خداوند متعال 

اول آن‌که وقتی به درگاه خدا توبه می کنید، حاشا نکنید و به تمامی گناهان خود اعتراف کنید زیرا خدا از تمامی اعمال ما آگاه است. بالاترین گناه ما این است که حواسمان به خدا نیست.

دوم آنکه در هنگام توبه به بزرگی عفو خدا اعتراف کنید.

سوم شکسته شدن و احساس حقارت در برابر خدا.

چهارم هر چیزی که مسیر ورودی گناه است باید ببندیم.

پنجم باید تصمیم به جبران بگیریم و اگر تصمیم گرفتیم و هرچه جبران نشد خدا جبران میکند.

آخرین مرحله در توبه واسطه برای استغفار است و ما باید ائمه اطهار و پیغمبر را واسطه کنیم تا خداوند ما را ببخشد.

پس از توبه واقعی باید تلاش کنید تمام حق الناس ها (دروغ، غیبت، تهمت، آبرو بردن، توهین، دیون و بدهکاری های مالی و ...) و حق الله ها (قضای عبادات و خمس و زکات و نماز و روزه و کفاره و ...) را که ضایع کردید را تا جایی که در توان دارید جبران کنید. همچنین تمام سعی خود را بکنید تا پس از توبه گام در راه درست برداشته و گناهان قبل را تکرار نکنید.

درباره عظمت تلاوت سوره توحید، روایات عجیبی در میان فرمایشات معصومین علیهم السلام آمده است؛ از جمله:

از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده است که فرمودند: «هر کس که قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ را هنگام خواب سه مرتبه بخواند، خداوند پنجاه هزار ملک را بر او موکّل می‏نماید تا در آن شب حراستش کنند.» (الکافی، ج 2، ص 620)

امیر المؤمنین علیه السّلام نقل می‏نماید که رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمودند: «کسی که به هنگام خواب صد بار سوره توحید را بخواند، خداوند گناهان پنجاه سال او را می‏بخشد.» (الکافی، ج 2، ص 539)

رد مظالم چیست و چگونه باید پرداخت شود؟!  

همه ما وقتی به گذشته خود نگاه می کنیم میبینم که زمانی که اطلاعات مذهبی ما کم بوده است یا اینکه به لحاظ رشد عقلی به رشد کاملی نرسیده بودیم،گاهی حقوق دیگران را رعایت نمی کردیم.


صدقه، کمک

 

واژه مظالم جمع مظلمه عبارت است از چیزى كه به ستم از كسى گرفته شده است و در اصطلاح اموال حرامى است در دست انسان و صاحبان آن را نمى‏شناسد. در این صورت باید با اجازه مجتهد جامع شرایط به فقیر بدهد . (لسان العرب و دهخدا، ماده «ظلم»)

عدم رعایت حقوق دیگران دوقسم دارد: یک قسم امور مالی و قسم دیگر امور غیر مالی.  همه ما میدانیم که اگر کسی مالی پیش ما داشته باشد حال پول باشد یا جنس فرقی نمی کند باید به آن شخص برگردانیم و توبه ما قبول نمی شود تا این کار را بکنیم،اما سوال اینجاست گاهی ما به خاطر علل مختلفی(کمی سن و...) دیگر به خاطر نداریم که از چه کسی پول قرض گرفته یا خدای ناکرده بدون اجازه برداشته ایم و بعدا هم پرداخت نکرده ایم یا به اموال کسی ضربه ای زده ایم و جبران نکرده ایم، و حالا هم دیگر آن اشخاص را نمی شناسیم چکار باید کنیم؟

 

جواب

اگر صاحبش را می شناسد باید به او برگرداند یا حلالیت بطلبد. و اگر به هیچ وجه انسان صاحبان آن ها را نمیشناسد، یا میشناسد ولی پیدا کردن صاحبان آن ها ممکن نیست، در این صورت با اجازه مرجع تقلید اموال و یا قیمت آن ها را (در صورتی که اموال از بین رفته باشد) به فقرا صدقه بدهد.

 

محاسبه رد مظالم

اگر شخص مقدار آن را می داند همان مقدار را در صورت نومیدی از یافتن صاحبان آن با اجازه مرجع تقلید، صدقه بدهد، اگر مقدار آن را نمی داند به هر مقداری که یقین دارد، آن را صدقه بدهد. اگر مقدار را به هیچ وجه نمی داند باید یک پنجم مالی که در آن حرام قرار دارد را به نیت ادای وظیفه اعم از خمس و صدقه با اجازه مرجع تقلید صدقه بدهد.

 

اگر ورثه می دانند میان اموال میت مال حرام وجود دارد، چنانچه صاحبان شان را می شناسند اموال شان را به صاحبان آن ها بازگردانند، اگر صاحبان اموال را نمی شناسند و امکان شناسایی آن ها هم وجود ندارد باید با اجازه مرجع تقلید به مقداری که یقین دارند مال دیگران است را به فقرا صدقه بدهند، اگر مقدار را هم نمی دانند یک پنجم اموال را به با اجازه مرجع تقلید به نیت قصد ادای وظیفه اعم از خمس و صدقه به فقرا صدقه بدهند.

اگر میت وصیت کرده باشد که فلان مبلغ بابت رد مظالم بدهند، لازم است آن مبلغ را با اجازه مرجع تقلید به فقرا صدقه بدهند، در این صورت حتی اگر مقدار مال مورد وصیت بیش از ثلث مال میت باشد باید به آن عمل شود.

 

اگر میت وصیت کرده باشد که فلان مبلغ بابت رد مظالم بدهند، لازم است آن مبلغ را با اجازه مرجع تقلید به فقرا صدقه بدهند، در این صورت حتی اگر مقدار مال مورد وصیت بیش از ثلث مال میت باشد باید به آن عمل شود.

 

اگر ورثه نمی دانند که در مال میت مال حرامی وجود دارد یا نه؟ و میت وصیت هم نکرده باشد ولی ورثه احتمال می دهند که در مال میت مال حرامی وجود داشته باشد، در این فرض لازم نیست چیزی بابت رد مظالم به فقرا صدقه بدهند، اما اگر به نیت رد مظالم و یا صدقه از جانب میت به فقرا اموالی را صدقه بدهند مستحب است.

 

یک حکایت تأثیر گذار

الكافی عن علیِّ بنِ أبی حمزةَ :كانَ لی صَدیقٌ مِن كُتّابِ بَنی اُمیّةَ فقالَ لی : استأذنْ لی عن أبی عبدِ اللّه ِ علیه السلام ، فاسْتَأذَنتُ لَه علَیهِ ، فأذِنَ لَه ، فلَمّا أنْ دَخلَ سَلّمَ و جَلسَ ، ثُمّ قالَ : جُعِلتُ فِداك ، إنّی كنتُ فی دِیوانِ هولاءِ القَومِ فأصَبْتُ مِن دُنیاهُم مالاً كثیرا ، و أغمَضتُ فی مَطالِبهِ ··· فهَل لی مَخرَجٌ مِنهُ ؟ قالَ : إنْ قُلتُ لكَ تَفْعَلْ ؟ قالَ : أفعَلُ. قالَ لَهُ : فاخْرُجْ مِن جمیعِ ما اكْتَسَبتَ فی دِیوانِهِم ، فمَن عَرَفْتَ مِنهُم رَدَدْتَ علَیهِ مالَهُ، و مَن لَم تَعْرِفْ تَصَدّقْتَ بهِ ، و أنا أضْمَنُ لكَ على اللّه ِ عزّ و جلّ الجَنّةَ . (الكافی : 5/106/4 ، انظر تمام الحدیث)

الكافى ـ به نقل از على بن ابى حمزه ـ : دوستى داشتم كه از دبیران بنى امیّه بود؛ به من گفت : از امام صادق علیه السلام براى من اجازه ملاقات بگیر. من از حضرت اجازه خواستم و ایشان اجازه داد. وقتى آن مرد به حضور حضرت رسید، سلام كرد و نشست و سپس گفت: فدایت شوم، من در دستگاه ادارى این جماعت كار مى كردم و از دنیاى آنان به مال و منال فراوانى رسیدم و براى به دست آوردن آن ، چشم بر هم نهادم (به حلال و حرام توجّهى نكردم) ··· آیا راهى براى بیرون آمدن [از این وضع ] دارم؟ فرمود: اگر برایت بگویم انجام مى دهى؟ عرض كرد: انجام مى دهم. فرمود: از تمام مال و ثروتى كه در دستگاه ادارى آنها به دست آورده اى خودت را خلاص كن. كسانى را كه مى شناسى مالشان را به آنها برگردان و كسانى را كه نمى شناسى از طرفشان صدقه بده. در این صورت ، من براى تو ضمانت مى كنم كه خداوند عزّ و جلّ تو را به بهشت برد.

عدم رعایت حقوق دیگران دوقسم دارد: یک قسم امور مالی و قسم دیگر امور غیر مالی. اگر کسی مالی پیش ما داشته باشد حال پول باشد یا جنس فرقی نمی‌کند، باید به آن شخص برگردانیم و توبه ما قبول نمی‌شود تا این کار را بکنیم. منظور از «رد مظالم» اموالی از دیگران در دست انسان است که اگر صاحبش را می شناسد باید به او برگرداند یا حلالیت بطلبد؛ اگر به هیچ وجه انسان صاحبان آن ها را نمی شناسد، چه خود آن اموال باقی باشد و یا توسط شخص مصرف شده باشد و تا جایی که انسان می‌تواند صاحبان آن‌ها را پیدا کند و اموال‌شان را به آنها بازگرداند و اگر پیدا کردن صاحبان آن‌ها ممکن نیست، در این صورت با اجازه مرجع تقلید اموال و یا قیمت آن‌ها را (در صورتی که اموال از بین رفته باشد) به فقرا صدقه بدهد. در محاسبه رد مظالم، اگر شخص مقدار آن را می داند همان مقدار را در صورت ناامیدی از یافتن صاحبان آن با اجازه مرجع تقلید، صدقه بدهد، اگر مقدار آن را نمی داند به هر مقداری که یقین دارد، آن را صدقه بدهد. اگر مقدار را به هیچ وجه نمی داند باید یک پنجم مالی که در آن حرام قرار دارد را به نیت ادای وظیفه اعم از خمس و صدقه با اجازه مرجع تقلید صدقه بدهد. (توضیح المسائل امام(ره) مسائل 2581، 1813، 1815)

فرآوری: محمدی                

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان

 


 

منابع:

سایت رهروان ولایت

سایت پاسخگو

سایت پرسمان

مطالب مرتبط:

حق‌الناس را جدی بگیرید!

حجاب حق‌الله است یا حق‌الناس؟!

هولناکترین عذاب ها برای کدام گناهان است؟!

آثار رعایت حق الناس در خوشبختی خانواده

زیارت اهل قبور و دعا برای اموات راهی برای بخشش گناهان

دعاى آن حضرت در زيارت اهل قبور با ثواب بسيار

از امام حسين عليه‌السلام نقل شده كه فرمود هر كس بر گورها آيد و بگويد:

اللهم رب هذه الارواح الفانية، و الاجساد البالية، و العظام النخره التى خرجت من الدنيا و هى بك مومنة ادخل عليهم روحا منك و سلاما منى.

خدا به شمار همه خلايق از آدم تا قيام قيامت حسنات براى او مى نويسد.

موسوعة كلمات الامام الحسين عليه‌السلام ، ص ۸۵۴.

الحسين (عليه السلام) قال من دخل المقابر فقال: [ اللّهُمَّ رَبَّ هذِهِ الاَرْواحِ الفانِيَةِ وَالاَجْسادِ البالِيَةِ وَالعِظامِ النَّخِرَةِ الَّتِي خَرَجَتْ مِنَ الدُّنْيا وَهِيَ بِكَ مُؤْمِنَةٌ أَدْخِلْ عَلَيْهِمْ رَوْحا مِنْكَ وَسَلاماً مِنِّي ]، كتب الله له بعدد الخلق من لدن آدم إلى أن تقوم الساعة حسنات.

معرفت و شهود قلبی خداوند در دعای ابوحمزه ثمالی - این دعا مناسب برای استغفار است

حضرت سجّاد علیه السّلام عرضه می‌دارد: اللَهُمَّ إنِّى أَسْأَلُکَ إیمَانًا تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِى، خداوندا! به من‌ ایمانى عطا کن که اینطور باشد که خودت در دل من داخل شوى، و مباشرت در دل من کنى؛ و تمام افکار و آراءِ من، آراء و افکار تو باشد!

آیا تصرّف خدا دل مؤمن را بطور مباشرت، معنى‌اى غیر از انکشاف حقیقت توحید در تمام مراحل آن از توحید ذاتى و اسمائى و صفاتى و أفعالى می‌تواند داشته باشد؟!

در خاتمه دعاى ابو حمزه ثمالى مروىّ از حضرت امام علىّ بن الحسین سیّد السّاجدین علیهما السّلام که از جمله ادعیه سحرهاى ماه مبارک رمضان است از خدا می‌خواهیم:

اللَهُمَّ إنِّى أَسْأَلُکَ إیمَانًا تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِى، وَ یَقِینًا حَتَّى أَعْلَمَ أَنَّهُ لَنْ یُصِیبَنِى إلَّا مَا کَتَبْتَ لِى، وَ رَضِّنِى مِنَ الْعَیْشِ بِمَا قَسَمْتَ لِى؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.

«بار خدایا! من از تو مسألت دارم ایمانى را به من بدهى که خودت بواسطه آن ایمان در دل من بیائى و بالمباشره قلب مرا تصرّف نمائى، و یقینى را که با آن بدانم که هیچ گزندى و وارده‌اى به من نمى‌رسد مگر آنچه را که تو براى من مقدّر نموده‌اى، و مرا از زندگانى به مقدارى که براى من معیّن نموده‌اى و بهره داده‌اى راضى و خشنود گردانى؛ اى خداوند أرحم الرّاحمین!»

در اینجا حضرت سجّاد علیه السّلام عرضه می‌دارد: خداوندا! به من‌ ایمانى عطا کن که اینطور باشد که خودت در دل من داخل شوى، و مباشرت در دل من کنى؛ و تمام افکار و آراءِ من، آراء و افکار تو باشد!

چرا در ماه مبارک رمضان به خواندن دعای ابوحمزه ثمالی سفارش شده است

امام علی (علیه السلام) می‌فرماید: «عليكم فى شهر رمضان بكثرة استغفار و الدعاء فاما الدعا فيدفع عنكم به البلاء و اما الاستغفار فتمحى به ذنوبكم» بر شما باد در ماه رمضان به استغفار و دعاى زياد. اما دعاهاى شما دافع بلا از شماست و استغفار شما از بين برنده گناهان است.

آثار ایمانی و تربیتی دعای ابوحمزه ثمالی

دعای ابوحمزه ثمالی مانند دیگر دعاها، آثار تربیتی مهمی در روح انسان دارد و راهنمای انسان به قرب الهی است. می‌توان دعای ابوحمزه ثمالی را یک دایره المعارف از موضوعات گوناگون توحید، معاد، عالم برزخ، خوف و رجاء، مسائل اخلاقی و اجتماعی دانست، به گونه‌ای که می‌توان گفت در این دعا هم موضوعات دینی و هم مسائل دنیایی آمده است و به سبب همین جامعیت برای همگان قابل استفاده است.

نحوه جبران حق الناس آبرویی

خلاصه پرسش

ناخودآگاه باعث بردن آبروی یکی از اقوام نزدیکم شدم. چه کار کنم تا خداوند گناه مرا ببخشد؟

پرسش

نا خودآگاه باعث بردن آبروی یکی از اقوام نزدیکم شدم. آن قدر ناراحت و پشیمانم که زندگی برایم جهنم شده همه خویشان مادرم از من دل شکسته شدند. چه کار کنم که این دنیا و مخصوصاً آخرتم را از دست ندهم؟

پاسخ اجمالی

نخست تذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که در آموزه های دینی ما آمده است، حق الناس از گناهان بزرگی است که بخشش آن تنها از راه جلب رضایت صاحب حق میسر است؛ یعنی اگر انسان حقی را از مؤمنی ضایع کرد؛ به عنوان مثال آبرویش را در میان جمعی برد، یا به مالش تجاوز کرد و ... تنها راه جبران این کار زشت و ناپسند، جلب رضایت آن فرد است. در روایات و معارف اسلامی برای این که بخواهند عظمت و اهمیت حق الناس را بیان کنند، آن را با حق الله می سنجند و می گویند ممکن است خداوند از حق خود بگذرد، ولی از حق الناس نمی گذرد.

لذا اولین کار که در حقیقت راحت ترین کار است عذر خواهی از آن فرد و طلب عفو و بخشش از او است، حتی اگر او بگوید شما در میان همان جمعی که آبروی مرا ریختی در ،آن جا حاضر شو و عذر خواهی کن، باید از این کار استقبال کنی و از او اعاده حیثیت کنی که با این کار هم موجبات رضایت آن شخص فراهم شده و هم رضایت الاهی. تصمیم بگیر که دیگر چنین عملی را در حق هیچ کس انجام ندهی. به هرحال باید به سراغ آن فرد رفته تا شرایط او را ببینی، اما اگر به هر دلیلی عذر شما را نپذیرفت در پیشگاه خداوند توبه کن و از او بخواه که دل ایشان را نسبت به شما نرم و رئوف گرداند. هم برای خودت و هم برای ایشان از درگاه خدا آمرزش طلب کن تا ان شاء الله خداوند عذر شما را بپذرد و شما را ببخشد.

جبران نماز قضای زیاد - چگونه سال ها نماز خوانده نشده را قضا کنم؟

 نماز حق الله است و واجب

فردی که چندین سال در نماز خواندن کاهلی کرده و یا تارک الصلاه بوده است و نماز قضای زیادی دارد، چگونه می تواند نماز های این مدت را بخواند؟

ادا کردن نماز های قضای فراوان
پیش از هر چیز تلاش و مجاهدت شما را برای بازگشت به مسیر اصلی و صحیح و پشت پا زدن به برخی انحرافاتی كه در اثر غفلت رخ داده است، تحسین می كنیم. از تصمیمی که گرفته اید خوشحالیم. از خداوند متعال توفیق بیش تری را برای شما طلب و آرزو كنیم.
از رحمت خداوند هیچ گاه نا امید نباشید. اگر کسی گناه داشته باشد، هرچند گناهان او زیاد باشد اما در برابر رحمت و بخشایش خداوند نا چیز است.
اگر کسی واقعا توبه کند و از ترک واجب هایی که انجام داده است، پشیمان باشد، خداوند او را می بخشد و او را دوست می دارد.
قرآن کریم می فرماید:
« وَ هُوَ الَّذی يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئات؛ خداوند توبه بندگان را قبول می کند و گناهان آن ها را می بخشد» (1)

حکم شرعی نماز های قضای زیاد
به جا آوردن قضای نماز و روزه هايی که در وقت آن ها انجام نشده، واجب است، هر چند فرد، سال ها نماز و روزه اش قضا شده باشد، بايد قضای نمازها خوانده و روزه ها گرفته شود.
به نظر فقها وظیفه فردی چون شما که نمازهای قضایی زیادی دارد، این است که کم کم و با کیفیت خوب بخواند تا نماز سبک شمرده نشود. البته در انجام نمازهای قضا نباید کوتاهی بکند. مقدار عرفی آن برای هر فرد بستگی به وضعیت جسمی و حال و حوصله شخص دارد. اشخاص متفاوت هستند.
هر روز دو رکعت خواندن هم اشکال ندارد و کوتاهی محسوب نمی شود. شما که در حال جبران نمازهای قضای خود هستید، ان شاالله از سبک شمارندگان نماز نیستید، زیرا تصمیم بر جبران نماز های قضا شده داشته و بر خواندن آن ها با کیفیت خوب اهتمام می ورزید. کاهل بودن نسبت به نماز درگذشته، به نماز و روزه فعلی شما آسیبی وارد نمی کند.

میزان دقیق نمازها را نمی دانم، تکلیف چیست؟
اگر تعداد نماز هاي قضا شده را نمي دانيد ،بايد فکر کنيد و بعداز فکر کردن به مقداري که يقين پيدا مي کنيد، قضا کنيد. اگر مقدار نمازهای قضایتان را نمی دانید می توانید به مقدار متیقن (یعنی مقدار کمتر) را قضا نمایید و اگر مقدار بیشتر را قضا کردید کار خوبی کرده اید، ولی لازم نیست.
مثلا اگر نمی دانید 50 نماز یا 70 نماز از شما قضا شده اگر مقدار 50 نماز را قضا کنید کافیست. ولی اگر 70 نماز را قضا نمایید بهتر است و از بین نمازهای شبانه روز اگر می دانید بیشتر نمازهای صبح قضا شده، نمازهای صبح را بیشتر بخوانید و ترتیب بین نمازها شرط نیست. فقط در نمازهای قضا شده ظهر و عصر از یک روز و یا نمازهای قضا شده مغرب و عشا از یک شب، باید در قضای آنها ترتیب را رعایت بکنید. (2)

نظر برخی از مراجع تقلید در این رابطه
پرسش:

نمازهای نخوانده بسیار دارم، ولی نمی دانم چقدر است و چطور باید قضا کنم. وظیفه ام چیست؟
پاسخ:
این مسئله در رساله های عملیه چنین آمده است:
کسی که چند نماز از او قضا شده و شماره آنها را نمى‏داند،[1] مثلًا نمى‏داند چهار تا بوده یا پنج تا، چنانچه مقدار کمتر را بخواند کافى است،[2] و همچنین اگر شماره آنها را مى‏دانسته و فراموش کرده اگر مقدار کمتر را بخواند کفایت مى‏کند.[3]،[4]
توضیحات بیشتر:
[1] (مکارم:) مثلًا نمى‏داند دو نماز بوده یا سه نماز، کافى است مقدار کمتر را بخواند، امّا اگر قبلًا شماره آنها را مى‏دانسته، ولى به واسطه سهل انگارى فراموش کرده، احتیاط واجب آن است که مقدار بیشتر را بخواند.

[2] (فاضل:) لکن احتیاط واجب آن است، چنانچه شماره آنها را قبلًا مى‏دانسته و بعد فراموش نموده مقدار زیادتر را بخواند.

[3] (بهجت:) چنانچه براى او مشکل نیست و عسر و حرج در کار نباشد، لازم است آن قدر نماز بخواند تا علم پیدا کند به مقدار نمازهاى قضا شده یا این که بیشتر نماز قضا خوانده است، و اگر تحصیل علم ممکن نیست، به مقدارى که اطمینان پیدا کند، نماز بخواند؛ و اگر آن هم نشد، به قدرى که گمان پیدا کند؛ و این احتیاطات، در صورتى است که مى‏داند یا احتمال مى‏دهد که سابقاً مقدار آنها را مى‏دانسته و الّا فقط به قدرى که یقین دارد نماز بخواند و در مورد مقدار بیشتر، احتیاط کردن خوب است، ولى ظاهر این است که لازم نیست.

(گلپایگانى، خوئى، تبریزى، سیستانى، زنجانى، صافى:) مسأله کسى که مثلًا چند نماز صبح یا چند نماز ظهر از او قضا شده و شماره آنها را نمى‏داند مثلًا نمى‏داند که سه یا چهار یا پنج نماز بوده، چنانچه مقدار کمتر را بخواند کافى است. ولى بهتر آن است که به قدرى نماز بخواند که یقین کند تمام آنها را خوانده است؛ مثلًا اگر فراموش کرده که چند نماز صبح از او قضا شده است و یقین دارد که بیشتر از ده نماز نبوده (خوئى، تبریزى، سیستانى: احتیاطاً) ده نماز صبح بخواند.

(خوئى، تبریزى، سیستانى:) یا فراموش کرده، ..

(زنجانى:) و احتیاط مستحب آن است که مقدار بیشتر را بخواند؛ بخصوص اگر شماره آنها را مى‏دانسته و فراموش کرده، مثلًا اگر فراموش کرده که چند نماز صبح از او قضا شده و یقین دارد که بیشتر از ده نبوده، به احتیاط مستحب ده نماز صبح بخواند.

(گلپایگانى، صافى:) ولى اگر شماره آنها را مى‏دانسته و فراموش کرده ... .

[4] توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏1، ص 754، مسئله 1383.

نمازهای قضا باید چند رکعتی خوانده شوند؟
نماز های قضای واجب یومیه همان گونه که قضا شده است باید خوانده شود، مثلا اگر نماز صبح باشد قضای آن دو رکعتی است و اگر نماز ظهر، عصر و عشا باشد قضای آن نیز به صورت چهار رکعتی خوانده می شود و اگر نماز مغرب قضا شده باشد قضای آن به صورت سه رکعتی خوانده می شود.
بنابراین اگرشش سال کامل نماز های یومیه را قضا کرده اید هر نماز را مثل خودش قضا کنید. یعنی قضای نماز صبح رادو رکعت و قضای ظهر و عصر را و عشا را به صورت چهار رکعت و قضای مغرب را سه رکعت بخوانید. و اگر نماز ها در سفری که وظیفه نمازگزار شکسته است، قضا شده باشد به همان مقدار نماز ظهر و عصر و عشاء را به صورت دورکعتی قضا نمائید. (3)

راهکار ادا کردن نمازهای قضای زیاد
براي آن که قضا کردن نماز ها موجب مشقت نشود و از اصل کار هم به کلي منصرف نشويد، راه آسان قضا کردن تدريجي است. یعنی می‌توانید با هر نماز واجب یک نماز قضا بخوانید، مثلا با نماز صبح یک نماز صبح را قضا کنید و با نماز ظهرو عصر ،نمازقضای ظهر وعصر به جا آورید. هم چنین با نماز مغرب و عشا مثل همان را قضا کنید. در صورتی که در ایام تعطیلی وقت بیش تری داشته باشد، در یک روز چند شبانه روز نماز قضا کند.
ضمنا می تواند مستحبات نماز مانند اذان و اقامه، و قنوت نماز ها را نخواند. فقط واجبات را به جا آورد تا زود تر قضای نماز ها تمام شود.
هم چنين ماه رمضان فرصت خوبي است كه به جاي پرداختن به كارهاي مستحب، قضاي نمازهاي واجب را به جا‌ آوريد.

آیا رعایت ترتیب در ادای نمازهای قضای زیاد واجب است؟
استفتاء از برخی مراجع تقلید
پرسش:

اگر شخصی یک ماه نماز قضا از سال های قبل بر ذمه داشته باشد، آیا می تواند آن را به این صورت بجا آورد: در ابتدا، به مدت یک ماه، هر روز یک نماز قضای صبح بجا آورد و سپس به مدت یک ماه، هر روز نماز ظهر بخواند و سپس یک ماه نماز عصر و همین طور تا آخر که در مجموع نمازهای قضای آن یک ماه را در طول پنج ماه بجا می آورد؟
پاسخ:
دفتر آیت الله العظمی سیستانی
بله می تواند.
دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی
رعایت ترتیب در قضاى نمازها لازم نیست؛ مگر نسبت به نماز ظهر و عصر از یک روز و همچنین مغرب و عشاى مربوط به یک روز. بنابراین، مى توانید ابتدا تمام نمازهاى صبح را قضا کنید، سپس نمازهاى ظهر، سپس نمازهاى عصر، و پس از آن نمازهاى مغرب، و سپس نمازهاى عشاء

پی نوشت:
1. شورى (42) آیه 25
2. آیت الله خامنه ای، رساله اجوبه الاستفتاات، س 530 و 531
3. آیت الله وحید، توضیح المسائل، مسأله1390

برگرفته از: پاسخگو (1، 2، 3، 4) - اسلام کوئست (1، 2)

لطفا جهت کسب اطلاعات و اطمینان بیشتر با دفتر مرجع تقلیدتان تماس حاصل فرمایید.

برای آمرزش گناهان چه نمازهایی بخوانیم؟ + فهرست نمازها

نماز همواره اصلی ترین عبادت در دین اسلام محسوب می شود از این رو نمازهایی برای امور مختلف زندگی انسان مورد سفارش قرار گرفته است. یکی از نمازهایی که همواره برای آمرزش گناهان انسان مورد تاکید قرار می گیرد، خواندن نمازهایی برای آمرزش گناهان انسان است.

جعفر ابن ابی طالب ملقب به «ذوالجناحین» و مشهور به «جعفر طیار» از صحابه پیامبر گرامی اسلام(ص) و برادر امام علی(ع) بود که در غزوه «موته» دستانش توسط رومیان بریده شد و به شهادت رسید.

بیشتر ما نام جعفر طیار را به عنوان نمازی طولانی می‌شناسیم که از امام صادق(ع) نقل شده است، اما پپیشینه این نماز به کجا بر می‌گردد و خواندن آن چه ثوابی دارد؟

 این نماز در واقع هدیه‌ای از سوی پیامبر اسلام(ص) به جعفر بن ابی‌طالب است و در روایات آمده زمانی‌که جعفر در روز فتح خیبر، از «حبشه» به «مدینه» آمد، رسول خدا(ص) به استقبال او رفت و پیشانى او را بوسید آن‌گاه رو به مردم کرد و فرمود: «نمی‌دانم به کدام یک از این‌دو خوشحالی کنم، به فتح خیبر یا به برگشتن پسر عمویم جعفر؟» سپس این نماز را به او آموختند و فرمودند: «اگر توانستى این نماز را هر روز، و اگر نتوانستى هر هفته، و اگر نتوانستى هر ماه، و اگر نتوانستى هر سال، و اگر نتوانستى در عمر خود یک بار این نماز را بخوان. اگر این نماز را خواندى، خداوند گناهان بزرگ و کوچک، قدیم و جدید و گناه عمدى و اشتباهى تو را مى‌‏بخشد».

 

امام کاظم(ع) فرمود: «کسی که نماز جعفر را بخواند اگر گناه او به عدد ریگ‌هاى درهم فشرده بیابان و به اندازه کف‌هاى دریا باشد، خداوند همه آنها را مى‌‏بخشد».

 

نماز جعفر طیار دارای چهار رکعت است که به صورت دو نماز مستقل دو رکعتی خوانده می‌شود و بهترین وقت خواندن آن ظهر روز جمعه است، اما می‌توان در هر روز و هر ساعتی آن را خواند. نحوه خواندن نماز جعفر طیار به این شرح است:

 

چهار رکعت نماز – دو تا دو رکعتی -  خوانده شود که در رکعت اول، بعد از تکبیرة الاحرام، سوره حمد و سپس سوره «زلزال» خوانده شود و بعد پانزده مرتبه گفته شود: «سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ»

 

سپس به رکوع رفته ده بار همین ذکر، تکرار گردد و سر از رکوع بر داشته ده بار این ذکر را بگوید، آنگاه به سجده رفته ده بار آن ذکر را تکرار نموده، سپس سر از سجده بر داشته در حال نشسته ده بار آن ذکر گفته شود، دوباره به سجده رفته ده بار آن ذکر را تکرار کند و سر از سجده بر دارد در حالت نشسته ده بار دیگر آن ذکر را گفته سپس بلند ‌شده و رکعت دوم را شروع کرده و در آن حمد و سپس سوره «عادیات» را خوانده، و قبل از رکوع پانزده مرتبه همان ذکر را تکرار کرده، آنگاه قنوت گفته بعد به رکوع رفته ده بار آن ذکر را گفته سپس سر از رکوع بر داشته ده بار ذکر را بگوید.

 

آنگاه به سجده رفته همانند رکعت اول در دو سجده و پس از سر برداشتن از هر سجده ذکر را ده بار گفته پس از آن تشهد خوانده و نماز را سلام داده و بعد دو رکعت دیگر را با تکبیرة الاحرام آغاز نموده که در رکعت اول – از دو رکعت دوم - بعد از حمد، سوره «نصر»  و در رکعت دوم – از دو رکعت دوم – بعد از حمد، سوره «توحید» خوانده شود و مانند دو رکعت اول ذکرها را بعد از اتمام سوره قبل از رکوع و هنگام رکوع بعد از رکوع، در حال سجده، بعد از هر سجده به همان ترتیب و تعداد بگوید و نماز را با تشهد و سلام به اتمام ‌رساند. همچنین می توان در هر چهار رکعت بعد از حمد، سوره توحید را خواند.

 

حضرت رسول خدا صلی الله و علیه و آله فرمود:

 

همانا مَثَل نماز در میان شما، مانند نهری است بر در خانه شما. هر گاه در شبانه روز، پنج بار از خانه بیرون آمده و بدن را در نهر شستشو دهید، اثری از چرک و آلودگی در بدنتان نخواهد ماند.

همچنین است اثر گناهان، که با پنج بار نماز در شبانه روز، از بین می‌رود.

 

نماز شب و پاک شدن گناه

 

یکی از پاک کننده های گناه، نماز و عبادت فرد مؤمن در شب می‌باشد، یعنی غیر از ثوابی که نماز شب دارد، یکی از آثارش شستشو دادن گناه مؤمن می‌باشد. ابِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ الْحَسَناتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئاتِ قَالَ صَلَاةُ الْمُؤْمِنِ بِاللَّیْلِ تَذْهَبُ به ما عَمِلَ مِنْ ذَنْبٍ بِالنَّهَار : امام صادق (علیه‌السلام) در کلام خداوند عزوجل می‌باشد  که نیکی‌ها بدی‌ها را از بین می‌برد که امام (علیه‌السلام) فرمودند : نما ز مؤمن در شب گناهانی که در روز انجام داده است را از بین می‌برد. (الکافی، ج 3، ص 266)

 

قنوت نماز وتر و پاک شدن از گناه

 

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الْقُنُوتِ فِی الْوَتْرِ هَلْ فِیهِ شَیْ‌ءٌ مُوَقَّتٌ یُتَّبَعُ وَ یُقَالُ فَقَالَ لَا أَثْنِ عَلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ صلی الله علیه وآله عَلَی النَّبِیِّ صلی الله علیه وآله وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِکَ الْعَظِیمِ ثُمَّ قَالَ کُلُّ ذَنْبٍ عَظِیمٌ : از امام صادق (علیه‌السلام) سؤال شده است که :آیا در قنوت نماز وتر دعای کوتاهی که گفته شود وجود دارد؟  امام فرمودند :نزد خداوند عزوجل ثنایی بهتراز درود بر نبی اکرم (صلی الله علیه و آ له) و استغفار برای گناه بزرگت نمی‌باشد سپس فرمودند: هر گناه بزرگ! (الکافی ج 3، ص 450)

 

نماز فاطمه الزهرا (سلام الله علیها) و پاک شدن از گناه

 

أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام یَقُولُ مَنْ صَلَّی أَرْبَعَ رَکَعَاتٍ بِمِائَتَیْ مَرَّةٍ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ فِی کُلِّ رَکْعَةٍ خَمْسُونَ مَرَّةً لَمْ یَنْفَتِلْ وَ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ اللَّهِ ذَنْبٌ إِلَّا غُفِرَ لَهُ امام  صادق (علیه السلام) : هر کسی چهار رکعت نماز به دویست مرتبه قل هو الله احد که در هر رکعت پنجاه مرتبه بگوید، هنوز نماز تمام نشده بین او و خداوند گناهی نیست مگر اینکه بخشیده می‌شود. (الکافی ج 3، ص 468)

 

اذان گفتن و پاک شدن از گناه

 

وَ قَالَ علیه السلام مَنْ أَذَّنَ سَبْعَ سِنِینَ مُحْتَسِباً جَاءَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ لَا ذنبَ لَهُ : امام (علیه السلام) : کسی که هفت سال حساب شده و با توجه اذان بگوید، می‌آید روز قیامت در حالی گناهی بر او نمی‌باشد. (من‌لایحضره‌الفقیه ج 1، ص 2866)

 

نماز با شصت مرتبه قل هو الله و پاک شدن گناه

 

الصَّادِقِ علیه السلام قَالَ مَنْ صَلَّی رَکْعَتَیْنِ خَفِیفَتَیْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ فِی کُلِّ رَکْعَةٍ سِتِّینَ مَرَّةً انْفَتَلَ وَ لَیْسَ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ذَنْبٌ ، امام صادق (علیه السلام) :کسی که دو رکعت نماز آرام بگزارد که در هر رکعت شصت مرتبه قل هو الله احد باشد. نماز تمام نشده که بین او و خداوند عز و جل گناهی نباشد. (من‌لایحضره‌الفقیه ج 11 )

 

نماز صبح و استغفار و پاک شدن از گناهان

 

عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ مَنِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ بَعْدَ صَلَاةِ الْفَجْرِ سَبْعِینَ مَرَّةً غَفَرَ اللَّهُ لَهُ وَ لَوْ عَمِلَ ذَلِکَ الْیَوْمَ أَکْثَرَ مِنْ سَبْعِینَ أَلْفَ ذَنْبٍ وَ مَنْ عَمِلَ أَکْثَرَ مِنْ سَبْعِینَ أَلْفَ ذَنْبٍ فَلَا خَیْرَ فِیهِ ، امام باقر (علیه السلام) : کسی که بعد از نماز صبح هفتاد مرتبه اسنغفار کند، خداوند او را می‌بخشد اگر چه عمل آن روز او بیشتر از هفتاد هزار گناه باشد. و کسی که در روز عمل او اکثر از هفتاد هزار گناه باشد خیری در آن روز برای او نمی‌باشد.(وسائل‌الشیعة ج 6، ص 4800)

 

نمازعصر و استغفار و پاک شدن از گناهان

 

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ مَنِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ سَبْعِینَ مَرَّةً غَفَرَ اللَّهُ لَهُ سَبْعَمِائَةِ ذَنْبٍ ، امام صادق (علیه السلام) :کسی که بعد از نماز عصر هفتاد مرتبه استغفار کند، خداوند هفتصد گناه او را می‌بخشد. (وسائل‌الشیعة ج 6، ص 4822)

 

طلب استغفار در روز جمعه و پاک شدن از گناهان

 

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ مَنْ یَسْتَغْفِرِ اللَّهَ تَعَالَی یَوْمَ الْجُمُعَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ سَبْعِینَ مَرَّةً یَقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذَنْبَهُ فِیمَا سَلَفَ وَ عَصَمَهُ فِیمَا بَقِیَ فَإِنْ لَمْ یَکُنْ لَهُ ْبٌ غَفَرَ لَهُ ذُنُوبَ وَالِدَیْهِ ، امام صادق  (علیه السلام) : کسی که در روز جمعه بعد از نماز عصر طلب استغفار از خدای متعال نماید هفتاد مرتبه بگوید استغفر الله و اتوب الیه خداوند گناه او را می‌بخشد در گذشته و پاک می‌دارد او را در آنچه باقی است و اگر چه برای او گناهی نباشد، گناهان والدین او را می‌بخشد. (مستدرک‌الوسائل ج 6، ص 95)

 

نماز شب و پاک شدن گناهان

 

الْهِدَایَةُ، وَقْتُ صَلَاةِ اللَّیْلِ إِذَا دَخَلَ الثُّلُثُ الْأَخِیرُ مِنَ اللَّیْلِ وَ هِیَ إِحْدَی عَشْرَةَ رَکْعَةً مِنْهَا ثَمَانُ رَکَعَاتٍ صَلَاةُ اللَّیْلِ وَ رَکْعَتَا الشَّفْعِ وَ رَکْعَةُ الْوَتْرِ تَقْرَأُ فِی کُلِّ رَکْعَةٍ مَا تَیَسَّرَ لَکَ مِنَ الْقُرْآنِ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ فَاقْرَؤُا ما تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ صَلَّی الرَّکْعَتَیْنِ الْأُولَیَیْنِ مِنْ صَلَاةِ اللَّیْلِ بِالْحَمْدِ وَ ثَلَاثِینَ مَرَّةً قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ فِی کُلِّ رَکْعَةٍ انْفَتَلَ وَ لَیْسَ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ذَنْبٌ إِلَّا غَفَرَ لَهُ

معصوم (علیه السلام) فرمود: وقت نماز شب هنگامی که داخل شد ثلث از شب و آن یازده رکعت می‌باشد که هشت رکعت آن نماز شب و دو رکعت آن شفع و یک رکعت وتر و در هر رکعت آنچه را میسر است برای تو قرآن بخوان. خداوند عز وجل فرمود: بخوانید آنچه میسر است از قرآن و کسی که دو رکعت اول نماز شب را به حمد و سه مرتبه قل هو الله احد در هر رکعت تمام کند که در این صورت نیست بین او و بین خدا گناهی مگر اینکه خداوند می‌بخشد. (بحارالأنوار ج 84، ص 223)

 

دعا بعد از نماز صبح جمعه و پاک شدن گناهان

 

عَنِ الصَّادِقِ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ مَنْ قَالَ یَوْمَ الْجُمُعَةِ بَعْدَ صَلَاةِ الْغَدَاةِ اللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَوَاتِ مَلَائِکَتِکَ وَ حَمَلَةِ عَرْشِکَ وَ جَمِیعِ خَلْقِکَ وَ سَمَائِکَ وَ أَرْضِکَ وَ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ لَمْ یُکْتَبْ عَلَیْهِ ذَنْبٌ سَنَةً ؛ امام صادق (علیه السلام) فرمود :کسی که روز جمعه بعد از نماز صبح بگوید : خدایا! درود ملائکه‌ات و حمله عرشت و همه خلقت و آسمانت و زمینت و انبیاء و رسولانت را بر محمد و آل محمد قرار بده گناه یک سال بر او نوشته نمی‌شود. (بحارالأنوار ج 86، ص 354)

 

نماز روز چهار شنبه و پاک شدن گناهان

 

صَلَاةُ یَوْمِ الْأَرْبِعَاءِ وَ بِإِسْنَادِهِ أَیْضاً قَالَ مَنْ صَلَّی یَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ أَرْبَعَ رَکَعَاتٍ یَقْرَأُ فِی کُلِّ رَکْعَةٍ الْحَمْدَ وَ الْإِخْلَاصَ وَ سُورَةَ الْقَدْرِ مَرَّةً وَاحِدَةً تَابَ اللَّهُ عَلَیْهِ مِنْ کُلِّ ذَنْبٍ وَ زَوَّجَهُ بِزَوْجَةٍ مِنَ الْحُورِ الْعِینِ ، امام معصوم (علیه السلام)  فرمودند: کسی که نماز گزارد در روز چهارشنبه به چهار رکعت که در هر رکعت سوره حمد و اخلاص و قدر را یک بار بخواند خداوند از هر گناهی از او بر می‌گردد و حور العین را به همسری او در می‌آورد. (بحارالأنوار ج 87، ص 279)

 

استغفار بعد از نماز عصر و پاک شدن گناهان

 

عن أبی عبد الله الصادق جعفر بن محمد علیه السلام قال من استغفر الله عز و جل بعد العصر سبعین مرة غفر الله له ذلک الیوم سبعمائة ذنب فإن لم یکن له فلأبیه فإن لم یکن لأبیه فلأمه فإن لم یکن لأمه فلأخیه فإن لم یکن لأخیه فلأخته فإن لم یکن لأخته فللأقرب فالأقرب؛ امام صادق (علیه السلام) فرمودند: کسی که طلب استغفار کند از خداوند عز وجل بعد از نماز عصر هفتاد مرتبه خداوند در آن روز هفتصد گناه می‌بخشد. پس اگر برای او (گناه) نباشد برای پدرش می‌بخشد و اگر برای پدرش (گناه) نباشد برای مادرش می‌بخشد و اگر نبوده باشد برای مادرش پس برای برادرش می‌بخشد و اگر برای برادرش نباشد برای خواهرش و اگر برای خواهر هم گناهی نبود برای نزدیک به او... (الأمالی‌للصدوق، ص 255)

 

قرائت هل اتی در نماز صبح پنجشنبه و پاک شدن گناهان

 

أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام یَقُولُ أَنَا ضَامِنٌ لِمَنْ کَانَ مِنْ شِیعَتِنَا إِذَا قَرَأَ فِی صَلَاةِ الْغَدَاةِ مِنْ یَوْمِ الْخَمِیسِ هَلْ أَتَی عَلَی الْإِنْسَانِ ثُمَّ مَاتَ مِنْ یَوْمِهِ أَوْ لَیْلَتِهِ أَنْ یَدْخُلَ الْجَنَّةَ آمِناً به غیرِ حِسَابٍ عَلَی مَا فِیهِ مِنْ ذُنُوبٍ وَ عُیُوبٍ وَ لَمْ یَنْشُرِ اللَّهُ لَهُ دِیوَانَ الْحِسَابِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ لَا یُسْأَلَ مَسْأَلَةَ الْقَبْرِ وَ إِنْ عَاشَ کَانَ مَحْفُوظاً مَسْتُوراً مَصْرُوفاً عَنْهُ آفَاتُ الدُّنْیَا کل‌ها وَ لَمْ یَتَعَرَّضْ لَهُ شَیْ‌ءٌ مِنْ هَوَامِّ الْأَرْضِ إِلَی الْخَمِیسِ الثَّانِی إِنْ شَاءَ تَعَالَی ، امام صادق (علیه السلام) فر مودند :من ضامنم برای کسی که از شیعیان ما است که در نماز صبح روز پنج شنبه بخواند (سوره) هل اتی علی الانسان سپس بمیرد در روز یا شبش اینکه در بهشت وارد می‌شود ایمن و بدون حساب در آنچه در او از گناه و عیوب بوده روز قیامت دیوان حساب او باز نمی‌شود (یا انتشار نمی‌یابد) سوالهای قبر پرسیده نمی‌شود؛ و اگر زنده ماند محفوظ ومستور می‌ماند. از او آفات دنیا باز دارنده می‌شود. و متعرض او (حوادث) چیزی از شن ریزه های زمین نمی‌شود تا روز پنج شنبه دوم اگر خدا بخواهد. (مستدرک‌الوسائل، ج 4، ص 209)

دو دسته کلی حق الناس و روش جبران حق الناس غیرمالی و حق الناس مالی

حق الناس را مي توان به دو دسته کلی تقسيم كرد: حق الناس غیرمالي و حق الناس مالي.

كسي كه حقي يا مالي را از ديگران ضايع كرده باشد، نخست بايد از اين گناه بزرگ توبه كند، و از خدا عذر خواهي نمايد. زيرا در درجه اول قانون خدا نا ديده گرفته شده، يعني اول حق الله ضايع شده، سپس حق الناس. پس از توبه و استغفار، جبران حق الناس واجب است، مالي باشد يا غير مالي.

حق الناس غیرمالي

اگر حقي كه از ديگران ضايع شده، غير مالي باشد. يعني جنبه آبرويي داشته باشد مثلاً غيبت كسي را كرده يا تهمت زده، يا فحش داده، توهين يا تمسخر كرده ، در صورت امكان بايد رضايت آن شخص را به دست آورد، و از او حلاليت بطلبد. و اگر كسب حلاليت، و بازگو كردن غيبت و تهمت و مانند آن براي آن شخص موجب فساد مهم‏تري مي‏شود، مثلا باعث دشمني و كدورت، اختلاف و كينه مي شود، لازم نيست به او بگويد، بلكه بايد توبه واقعي كند، و براي آن شخص طلب مغفرت نمايد و بهتر است به عنوان رد مظالم كارهاي خيري انجام دهد، و با نيت خود ثوابش را هديه كند به كسي يا كساني كه حق غير مالي آنان ضايع شده، چه آن اشخاص را بشناسد يا نشناسد.

حق الناس مالي

اگر حق الناس جنبه مالي داشته باشد، مثلا پولي را از كسي غصب كرده، يا سرقت نموده، يا در معامله كم فروشي كرده، يا پول زيادتري گرفت، بايد به يكي از صورت هاي زير عمل شود:
1- در صورتي كه طرف را مي‏شناسد، رضايتش را حاصل كند.
2- اگر صاحبش را نمي‏شناسد از طرف او به فقرا صدقه بدهد.
3- اگر صاحبش فوت كرده به ورثه او رجوع نمايد، و از آنها رضايت بطلبد.
4- اگر فعلاً قدرت مالي ندارد، هر وقت قدرت مالي پيدا كرد در اولين فرصت حق مردم را بدهد.
5- اگر نتوانست، وصيت كند تا بعد از مرگش ورثه رضايت صاحب مال را جلب كنند.
6- در صورتي كه به هيچ وجه امكان جبران نداشته باشد و يا ورثه اي نداشته باشد، توبه واقعي نمايد و خيرات معنوي به صاحب حق هديه كند ان شاءالله خداوند عالم او را ببخشد و طوري صاحب حق را با لطف و كرم خود راضي نمايد.
موفق باشید.

راههای كنترل شهوت و احساسات جنسی

كنترل شهوت

همانطور که می دانید، راهکار اصلی و اساسی اسلام برای پاسخ به نیاز و غریزه جنسی ازدواج است. در غیر این صورت راه های مذهب برای کنترل شهوت و احساسات جنسی عبارتند از:

۱- سعى كنید همیشه پیش از خواب مثانه خود را تخلیه كنید و شب‏هاى به خصوص غذایى سبك میل كنید.
۲- هرگز شكم خود را بیش از حد معمول پر نكنید بلكه تا چند لقمه دیگر كه جاى دارید دست بكشید.
۳- از پوشیدن لباس‏هاى تنگ و چسبان اجتناب ورزید.
۴- هرگز فكر گناه را به ذهن خود راه ندهید و از تصور و تخیل امور جنسى و شهوانى سخت پرهیز كنید.
۵- از خواندن، شنیدن، نگاه كردن به امور و تصاویر شهوت‏ آفرین دورى كنید.
۶- از خوردن مواد غذایى محرك مانند: خرما، پیاز، فلفل، تخم‏ مرغ و غذاهاى چرب اجتناب و یا به حداقل اكتفا نمایید.
۷- از نگاه كردن و دست‏ ورزى به اندام جنسى خود پرهیز كنید.
۸- هرگز به رو نخوابید.
۹- هیچ‏گاه تنها در یك مكان نباشید تا فرصت و زمینه گناه از بین برود.
۱۰- براى تخلیه انرژى زاید بدن به طور منظم و زیاد ورزش كنید.
۱۱- هیچ‏گاه بیكار نباشید و همیشه براى مشغول ساختن خود به فعالیتى مطلوب و مثبت برنامه داشته باشید.
۱۲- روزه مستحبى بگیرید و اگر قادر نیستید، روزه تربیتى بگیرید یعنى به كمترین مقدار غذا و كم ‏حجم ‏ترین نوع غذاها اكتفا كنید و وعده غذایى خود را كم كنید.
۱۳- هرگز به نامحرم نگاه نكنید، حتى اگر به ارتباط كلامى با آنها مجبور باشید.
۱۴- با جنس مخالف رفتار باحیا داشته باشید.
۱۵- هرگاه افكار جنسى به ذهن شما وارد شد خود را تنبیه كنید. مثلاً با بستن یك كش به مچ دست خود و كشیدن و رها كردن آن به خود هشدار دهید.
۱۶- به بدى گناه و عواقب آن بیاندیشید و تا زمانى كه به گناه آلوده نشده ‏اید بیشتر در فكر زیان‏هاى خطرات، آبروریزى و عقاب آن باشید.
۱۷- هرگز از رحمت خدا مأیوس نباشید.
۱۸- به محض لغزش فوراً توبه كنید و سعى كنید كه دیگر تكرار نشود.
۱۹- اوقات فراغت خود را با مطالعه، ورزش، زیارت، عبادت و عیادت از نزدیكان و ... پر كنید.
۲۰- ذكر لاحول ولا قوة الا باللَّه را زیاد بر زبان جارى سازید.

آیا زیارت از راه دور ائمه معصومین (علیه السلام) همان ثواب زیارت از نزدیک را دارد؟

به جاي خواندن زيارات مخصوص داخل حرم كه با اذن دخول و آداب خاصي انجام مي گيرد مي توان زيارات مخصوص راه دور و يا زياراتي را خواند كه در روايات تصريح شده است كه اين زيارت را مي توان از راه دور و نزديك خواند. به چند نمونه توجه فرماييد.

۱- براي پيامبر اكرم (ص) و ائمه معصومين عليهم السلام افزون بر زياراتي كه مخصوص حرم مطهر آنان است زياراتي نقل شده كه زائر مي تواند آن زيارت را از راه نزديك و در حرمش يا از راه دور در شهر خود بخواند و به ثواب زيارت نايل گردد.

به چند نمونه زير توجه شود :

اول - به روايت صحيح از امام رضا (ع) (۱) زيارتي براي پيامبر اكرم (ص) نقل شده كه بعد از هر نماز از دور و نزديك خوانده مي شود. و يا براي آن حضرت زيارت مخصوص از راه دور وارد شده كه در مفاتيح ذكر شده است.

دوم - براي هر روز هفته زيارتي براي يك يا چند نفر از چهارده معصوم (ع) نقل شده است چنان كه براي هر يك از چهارده معصوم (ع) در اواخر مفاتيح الجنان صلواتي ذكر شده است كه اين صلوات ها را هر روز و در هر جا مي توان به عنوان زيارت آن ارواح مقدسه خواند.

سوم - شيخ عباس قمي در مفاتيح الجنان به نقل از كتاب مصباح شيخ طوسي و جمال الاسبوع سيد بن طاوس مي نويسد: از امام صادق (ع) روايت شده هر كه مي خواهد قبر رسول خدا (ص) و قبور امير المؤمنين و فاطمه و حسن و حسين و قبور ساير ائمه عليهم صلوات الله را در شهر خودش زيارت كند ، در روز جمعه غسل كند و دو جامه پاكيزه ( همانند زايران خانه خدا ) بپوشد و به پشت بام و يا هر مكان بلندي در خانه خود قرار گيرد و يا به صحرا رود، چهار ركعت نماز بگذارد ( هر دو ركعت يك سلام مثل نماز صبح )، پس از تشهد و سلام برخيزد و رو به قبله بايستد و بگويد : السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ الْمُرْسَلُ وَ الْوَصِيُّ الْمُرْتَضَى وَ السَّيِّدَةُ الْكُبْرَى وَ السَّيِّدَةُ الزَّهْرَاءُ وَ السِّبْطَانِ الْمُنْتَجَبَانِ وَ الْأَوْلَادُ وَ الْأَعْلَامُ وَ الْأُمَنَاءُ الْمُسْتَخْزَنُونَ جِئْتُ انْقِطَاعاً إِلَيْكُمْ وَ إِلَى آبَائِكُمْ وَ وَلَدِكُمُ الْخَلَفِ عَلَى بَرَكَةِ الْحَقِّ فَقَلْبِي لَكُمْ سِلْمٌ وَ نُصْرَتِي لَكُمْ مُعَدَّةٌ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ بِدِينِهِ فَمَعَكُمْ مَعَكُمْ لَا مَعَ عَدُوِّكُمْ إِنِّي لَمِنَ الْقَائِلِينَ بِفَضْلِكُمْ مُقِرٌّ بِرَجْعَتِكُمْ لَا أُنْكِرُ لِلَّهِ قُدْرَةً وَ لَا أَزْعُمُ إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ سُبْحَانَ اللَّهِ ذِي الْمُلْكِ وَ الْمَلَكُوتِ يُسَبِّحُ اللَّهَ بِأَسْمَائِهِ جَمِيعُ خَلْقِهِ وَ السَّلَامُ عَلَى أَرْوَاحِكُمْ وَ أَجْسَادِكُمْ وَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ.

چهارم - در روايات زيادي آمده است كه ملكي موكل است برآن كه هر مؤمني بگويد : (ص) آن ملك نخست به او جواب مي دهد و مي گويد « و عليك » پس از آن خدمت پيامبر اكرم (ص) عرض مي كند فلان شخص براي شما سلام رسانده است. حضرت مي فرمايد:(۳) و همين مضون براي زيارت و سلام دادن به همه چهارده معصوم (ع) نيز وارد شده است.

۲- چند نمونه از زياراتي كه در روايات تصريح شده كه از راه دور و نزديك مي توان خواند:

اول - زيارت امين الله را به قصد هريك از امامان (ع) از راه دور و نزديك و در هر زمان مي توان خواند . (۴)
دوم - زيارت عاشورا را هر روزه از راه دور و نزديك مي توان خواند. چنان كه از امام باقر و امام صادق عليهما السلام روايت شده هر كسي در هر كجا از شهرها باشد و نتواند به زيارت اباعبدالله در حرم مطهرش مشرف شود، به پشت بام و يا هر مكان بلندي در خانه خود قرار گيرد و يا به صحرا رود ، ابتدا دو ركعت نماز بخواند و بعد زيارت عاشورا بخواند و در عزا و مصيبت آن حضرت گريه كند و بر قاتلينش لعن و نفرين كند من ضامنم همه آن ثواب ها را خدا به او برساند. (۵)
سوم- خواندن زيارات جامعه در هر زمان و مكان براي هر يك از ائمه (ع) .(۶)
چهارم - شيخ عباس قمي پس از ذكر سه زيارت مخصوص امير المؤمنين (ع) در روز عيد غدير مي نويسد: ما در كتاب هديه الزائرين اشاره كرديم كه اين زيارات را هر روز از راه نزديك و دور مي شود خواند. و يا براي روز ۱۷ ربيع كه روز ميلاد پيامبر اكرم (ص) است، زيارت مخصوصي براي امير المؤمنين (ع) ذكر شده و بعد آمده است كه اين زيارت به روز معيني اختصاص ندارد .
پنجم : اگر كسي در شب هاي جمعه برود پشت بام و يا مكان بلندي و رو به قبله بايستد ، سپس نگاهي به سمت راست و چپ كند و قلب خود را ببرد به حرم ابي عبدالله عليه السلام و بگويد: السلام عليك يا ابا عبدالله السلام عليك و رحمه الله و بركاته، ثواب زيارت آن حضرت در نامه عملش نوشته مي شود.

۳- البته طبعا نبايد انتظار داشت ثواب زيارت كسي كه رنج و خطرات سفر را تحمل مي كند و روزهايي جان و مال و وقت خود را فداي راه و آرمان هاي آن ارواح مقدسه عليهم السلام مي كند و به اين وسيله مكتب آنان و شعاير الهي و توحيد را زنده مي كند با فردي كه در خانه خود نشسته است نه رنج و خطري را تحمل كرده و نه پول و مالي خرج كرده است و نه از زندگي و وقت خود چيزي گذاشته است، ثوابي همانند و يكسان داشته باشند. چنان كه همه كساني كه به زيارتش در حرم مطهرشان مشرف مي شوند ثوابي برابر نيست. زيرا معرفت و اخلاص ها يكسان نيست. يا رنج و زحمتي كه همه افراد در اين راه متحمل مي شوند مثل هم نيست . ثواب افراد ضعيف يا پير با جوان و قوي يكسان نيست. ثواب كسي كه پياده مي رود با كسي كه سواره مي رود برابر نيست. ثواب كسي كه آداب زيارت را رعايت مي كند و با قصد خالص فقط براي زيارت مي رود با كسي كه قصد ش زيارت و سياحت و خريد و تجارت است يكسان نيست. خداوند همه ما را از پيروان واقعي مكتب چهارده معصوم (ع) قرار دهد و به زيارت شان با اخلاص و معرفت كامل نايل گرداند.

پي نوشت ها :
۱. مفاتيح الجنان شيخ عباس قمي، زيارت حضرت رسول (ص) در روز شنبه .
۲. وسايل الشيعه، ۲۹ جلدي، ج ۱۴، ص ۵۹۷، شيخ حر عاملي، چاپ مؤسسه آل البيت، قم ، سال انتشار ۱۴۰۹ق.
۳. مفاتيح الجنان،ذيل زيارت حجج طاهره در روز جمعه.
۴. همان، در اعمال شب و روز عيد غدير.
۵. همان، در توضيح ثواب زيارت عاشورا.
۶. در مفاتيح چند زيارت به عنوان زيارت جامعه ذكر شده كه دومي آن زيارت جامعه كبيره است.

با نماز های قضای مان چه کنم؟! راهکار قضای نمازها ... راهکار رفع ده بیست یا سی سال و بیشتر نماز قضا

این همه از حق الناس گفتیم حالا در یک مطلب هم از حق الله بگیم. بسیاری از گناهان جنبه حق الناسی دارند ولی برخی نیز مثل نماز و روزه در زمره مهم ترین حق الله ها هستند. توبه، استغفار، کفاره و جبران قضاها، امیدواری به رحمت خدا و صدقه و دعا کارهایی است که از دست ما برمیاد.

خداوند متعال فرموده: «ای داود! اگر کسانی که به من پشت کردند می دانستند من( خدا) چگونه انتظار آنان را می کشم و چگونه با آنان مدارا می کنم و چقدر به ترک گناهانشان مشتاقم، هرآینه از شدت شوق به من می مردند و بند بند وجودشان از محبت من پاره پاره می شد

خداوند دنبال بهانه است تا ما را وارد بهشت کند نه این که وارد جهنم کند. خداوند هر کار مثبت و حسنه را ده برابر حساب می کند اما هر گناه را یک برابر حساب می کند تازه با توبه نیز می توان آن گناه را نیز پاک کرد. این ما هستیم که کار خودمان را خراب می کنیم.

شما را درک می کنم

نماز

نمی خواهم بگویم که قضا کردن نمازها طول نمی کشد و کار سختی نیست. خیر حتما طول می کشد و کار سختی هم هست اما نباید باعث ایجاد شدن روح نا امیدی در شما شود. اصلا یکی از حقه های شیطان این است که کارها را سخت تر از آنی که هست به ما نشان می دهد. شما باید با یک برنامه ریزی خوب و سبک، این فشار را کم کنی. شما در این امر بی تفاوت نباش و آرام آرام نمازهای قضا را به جا بیاور تا ثابت کنی که در این راه ثابت قدم هستی.

دنیا قطره آبی بیش نیست:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرماید: « دنیا در مقابل آخرت مثل این است که یکی از شما انگشتش را در آب دریا فرو برد. آن گاه به آن چه از آب دریا که بر روی انگشت او قرار گرفته بنگرد». دنیا مانند همان چند قطره ای است که بر روی انگشت باقی مانده و آخرت تمام دریای نامتناهی است.

بدان که دنیا بسیار کوتاه است و به زودی بساط عمر ما در این جهان برچیده خواهد شد و شما شاد و خرسند از انتخابی که کرده ای خواهی بود. در انتخاب خود ثابت قدم باش و از سختی ها نهراس. می دانم که قضای نمازهای شما سخت است اما در این زمان محدود دنیایی می توان آن را جبران کرد و ارزش به دست آوردن بهشت الهی و رحمت بی نهایت خداوند را دارد.

خداوند دنبال بهانه است تا ما را وارد بهشت کند نه این که وارد جهنم کند. خداوند هر کار مثبت و حسنه را ده برابر حساب می کند اما هر گناه را یک برابر حساب می کند تازه با توبه نیز می توان آن گناه را نیز پاک کرد. این ما هستیم که کار خودمان را خراب می کنیم.

چند راهکار عملی و کاربردی برای نمازهای قضا

1- یک جدول یک ماهه تنظیم کن و تمام روزهای ماه را در آن بنویس و یک ستون را هم به نمازهای پنج گانه اختصاص بده. هر وقت نمازی را خواندی در این جدول و در روز مخصوص خود یک علامت بزن.

2- یکی از بهترین اوقات برای نمازهای قضا قبل از نمازهای یومیه است. می توانی کمی زودتر از اذان وضو بگیری و با هر نماز حداقل یک نماز قضا انجام دهی. این کار در نماز صبح کمی سخت است اما در سایر نمازها کار راحتی است.

3- از شرایطی که برای خواندن نماز قضا به وجود می آید استفاده کامل کن. مانند برخی مساجد که بعضی روزها نماز قضا را به جماعت انجام می دهند. یا در ایام خاص مانند ماه رمضان و ... .

نماز

4- حضور در مسجد، بیشتر به شما حوصله انجام نمازهای قضا می دهد.

5- مواقعی که حال و حوصله بیشتری داشتی (حتی در منزل) را از دست نده و نمازهای بیشتری را به جا بیاور.

6- شروع هر کاری برای انسان سخت است اما وقتی انسان به کاری عادت کرد برایش ساده می شود. نفس انسان مانند کودکی است که اگر آن را رها کنی تربیت نمی شود بلکه باید او را مانند کودک تشویق و تنبیه کرد تا تربیت شود.

7- می توانی خود را تشویق کنی مثلا اگر نماز قضای یک روز را خواندی به خودت یک هدیه بدهی. یک چیزی که دوست داری. یک خوراکی یا ... . با این کار، نفس شما که به این کار تن نمی داد برای به دست آوردن آن مطلوب، راحت تر با شما کنار می آید. یا در برخی مواقع در صورت عدم انجام نماز، می توانی او را تنبیه کرده و از برخی چیزها که دوست دارد محرومش کنی.

8- حتما همین الآن وصیت نامه ای برای خودت بنویس و در آن نمازهای قضا و مقدار آن و مواردی دیگر از حق و حقوق دیگران که لازم است انجام شود را بنویس.

در پایان تأکید شدید می کنم که جای هیچ نگرانی نیست. از دیدگاه اسلام و توحید زندگی فرصت خدایی شدن انسان است و مهم این است که انسان در مسیر خدایی شدن حرکت کند و اگر چند صباحی به خطا رفته از راه شیطان باز گردد و از عمر خویش بهترین بهره را در جهت خدایی شدن و نزدیک شدن به خدا بکند

امام باقر علیه السلام می فرماید: کسی که از گناه توبه کند، همچون کسی است که اصلا گناه نکرده و کسی که به گناه خود ادامه دهد در حالی که استغفار می کند مانند کسی است که خدا را مسخره می کند. خدا نیز می داند که جبران این نمازها سخت است. یقین داشته باش که اگر بی تفاوت نباشی عقابی نخواهی داشت. نگرانی چیزی را حل نمی کند با آرامش به کارها و زندگی خود برس و در زمان فراغت- که کم هم نیست- به جبران بپرداز. مهم این است که بتوانی این دو مقوله را از هم جدا کنی. از طرفی به زندگی و کارهای روزمره برسی و از طرفی هم به عبادت و جبران نمازها. این کار به مدیریت زمان نیز نیاز دارد که انشاالله شما می توانی.

باید خود را در آغوش پر مهر و محبت خداوند رها کنید و با او زندگی کنید. نگذارید دلتان متوجه اغیار شود چرا که دلی که جای محبت او شد دیگر جای دیگری باقی نمی ماند.

به امید روزی که همه ما بندگان خوب و شایسته ای برای خداوند مهربان باشیم  و در آنچه که از دستمان رفته بکوشیم چرا که نماز و سایر فرمان های الهی سودمند به حال خودمان است و خداوند متعال بی نیاز مطلق است.

منبع : وبلاگ سید مصطفی علم خواه

فرآوری: بصیرت _ گروه دین و اندیشه تبیان

 


پی نوشت ها :

1- ارشاد القلوب، ترجمه سلگى، ج‏1، ص280

2- یا داود! لو یعلم المدبرون عنی کیف انتظاری لهم، ورفقی بهم، وشوقی إلى ترک معاصیهم، لماتوا شوقا إلی وتقطعت أوصالهم من محبتی( المحجه البیضاء، ج 8، ص 62، به نقل از میزان الحکمه)

3- التفسیر المعین،‌ ص220

4- تفسیر نمونه، ج 24، ص 296