برخی از اسباب معنوی وجود دارند که موجب دفع و رفع بلا می‌شود یعنی اگر قرار است پیشامدی رخ بدهد با دعا دفع می‌شود و اگر اتفاق افتد با دعا کردن بعد از سانحه می‌توان عواقب آن را کاهش داد و مانع از آسیب رسانی و شدت سانحه شد مثلاً اگر مردم در راه اطاعت و بندگی خداوند متعال قدم بردارند خداوند رحمتش را به بندگانش سرازیر می‌کند و عذاب را از آن‌ها دور می‌گرداند و یا اگر قرآن را تلاوت نمایند از آن‌ها رفع بلا می‌شود.

سوره‌هایی در قران برای دفع بلا و بیان شده است که می‌توان به آیت الکرسی و چهارقل که شامل سوره‌های توحید کافرون ناس و فلق می‌باشد اشاره کرد.

صدقه دادن و دعا کردن برای رفع بلا

صدقه دادن و دعا کردن نیز نقش بسیار مهمی در دفع بلایا دارد و توصیه بسیار فراوانی به آن شده است و برای دفع هر بلایی دعای مخصوصی وارد شده است.

خواندن نماز آیات


اسلام به مسلمانان بسیار توصیه به خواندن نماز آیات کرده است نماز آیات زمانی بر مومنین واجب می‌گردد که سوانحی طبیعی شبیه به سوانح قیامت تحقق یابد با این تفاوت که بسیار ضعیف‌تر از واقعه قیامت است و به همین دلیل توصیه شده است که در زمان وقوع حوادث، نماز آیات خوانده شود تا مسلمانان قیامت را به یاد داشته باشند.

دعا برای حفظ از خطرات زلزله

امام صادق علیه السلام می‌فرمایند:
«فَإِذَا خِفْتَ الْهَدْمَ عِنْدَ الزَّلْزَلَهِ فَاقْرَأْ عِنْدَ مَنَامِکَ- إِنَّ اللَّهَ یُمْسِکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَکَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ إِنَّهُ کانَ حَلِیماً غَفُوراً»؛ [۱]هرگاه از ویرانی هنگام زلزله در هراس بودی، در وقت خوابت این آیه را بخوان: «إِنَّ اللَّهَ یُمْسِکُ ... این تنها خداست که آسمان‌ها و زمین را از این که از جای خود منحرف شوند [و فرو ریزند]نگه می‌دارد؛ و اگر روزی از مسیر خود منحرف شوند، هیچ کس بعد از او نمی‌تواند نگاهشان دارد، مسلماً خدا همواره بردبار و آمرزنده است‏». [۲]

امیرالمومنین علی علیه السلام می‌فرمایند:
وقتی می‌خواهی بخوابی دست راست را زیر گونه‌ی راست بگذار و بگو: «بِسْمِ اللَّهِ وَضَعْتُ جَنْبِی لِلَّهِ وَ عَلَی مِلَّهِ إِبْرَاهِیمَ وَ دِینِ مُحَمَّدٍ وَ وَلَایَهِ مَنِ افْتَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَهُ مَا شَاءَ اللَّهُ کَانَ وَ مَا لَمْ یَشَأْ لَمْ یَکُنْ أَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ عَلی‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیرٌ»؛ (به نام خدا، برای خدا و با پذیرش دین ابراهیم و دین محمّد و با پذیرش ولایت آنانی که خداوند، پیروی از آن‌ها را واجب کرده، در بستر آرمیدم. هر چه خدا بخواهد، رخ خواهد داد و آنچه نخواهد، اتفاق نخواهد افتاد، و گواهی می‌دهم که خداوند به هر کاری تواناست).

هر کس این دعا را هنگام خواب بگوید، از خطر دزد و ماندن زیر آوار در امان خواهد بود و فرشتگان‏ برایش استغفار خواهند کرد. [۳]

امام صادق علیه السلام می‌فرمایند:
«لَا تَمَلُّوا مِنْ قِرَاءَهِ- إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها فَإِنَّهُ مَنْ کَانَتْ قِرَاءَتُهُ بِهَا فِی نَوَافِلِهِ لَمْ یُصِبْهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِزَلْزَلَهٍ أَبَداً وَ لَمْ یَمُتْ بِهَا وَ لَا بِصَاعِقَهٍ وَ لَا بِآفَهٍ مِنْ آفَاتِ الدُّنْیَا حَتَّی یَمُوتَ.»؛ از خواندن سوره‏ زلزال خسته نشوید؛ زیرا هر کس در نماز‌های نافله اش آن سوره را بخواند، هرگز خدای عز و جل او را دچار آسیب ناشی از زمین لرزه نکند و در زلزله نمیرد و (نیز) با رعد و برق و آسیب‌های این چنینی نمیرد تا مرگش فرا رسد. [۴]

آیه در پناه ماندن از زلزله

همچنین به آیه زیر برای در امان ماندن از زلزله اشاره شده است:

«إِنَّ اللَّهَ یُمْسِکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَکَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ إِنَّهُ کانَ حَلِیماً غَفُوراً»
همانا خداوند آسمان‏ها و زمین را از زوال (و سقوط و خروج از مدار) نگاه مى‏دارد، و اگر زوال پذیرند (و از مدار خارج شوند) احدى جز او نمى‏تواند آن‌ها را نگاه دارد؛ البتّه او بردبار و آمرزنده است.
(فاطر - آیه ۴۱)

 

پی نوشت:
[۱]. فاطر، ۴۱.
[۲]. طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، ص. ۲۹۰، قم، شریف رضی، چاپ چهارم، ۱۴۱۲ ق.
[۳]. همان، ص. ۲۸۹.
[۴]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج. ‏۲، ص. ۶۲۶، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق.