حق الناس / حق مردم را ادا کنید

همه اعمال شب لیله الرغائب یا شب آرزوها، به همراه دعا و نماز ۱۲ رکعتی، ارزش و فضیلت آن در اولین پنج شنبه ماه رجب (اولین شب جمعه رجب) آماده شده است.

به اولین پنج شنبه ماه رجب، لیله الرغائب یا شب آرزوها گفته می‌شود و مهم‌ترین اعمال آن دعا و خواندن دوازده رکعت نماز است.

شب آرزوها سال ۱۴۰۰

لیله الرغائب اولین شب جمعه ماه رجب و با چهاردهم بهمن ۱۴۰۰ مصادف است.

فضیلت لیله الرغائب

اعمالی که در ماه‌های رجب و شعبان وجود دارد، برای آماده شدن روح انسان برای شرکت کردن در مهمانی خداوند در ماه رمضان است.

در روایات آمده است که حضرت محمد (ص) در این باره می‌فرمایند:

«وَ لَکِنْ لَا تَغْفُلُوا عَنْ أَوَّلِ لَیْلَةٍ جُمُعَةٍ فِیهِ [منه ‏] فَإِنَّهَا لَیْلَةٌ تُسَمِّیهَا الْمَلَائِکَةُ لَیْلَةَ الرَّغَائِبِ وَ ذَلِکَ أَنَّهُ إِذَا مَضَی ثُلُثُ اللَّیْلِ لَمْ یَبْقَ مَلَکٌ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا یَجْتَمِعُونَ فِی الْکَعْبَةِ وَ حَوَالَیْهَا وَ یَطَّلِعُ اللَّهُ عَلَیْهِمْ اطِّلَاعَةً (إقبال الأعمال (ط - القدیمة)،ج ‏۲، فصل فیما نذکره من عمل أول جمعة من شهر رجب.....، ص :۶۳۲)

از اولین شب جمعه در ماه رجب غافل نشوید؛ زیرا شبی است که فرشتگان آن را "لیلة الرغائب" می‌نامند. این نامگذاری به این جهت است که هنگامی که مقداری از شب گذشت، هیچ فرشته‌ای در آسمان‌ها و زمین نمی‌ماند مگر اینکه در کعبه و اطراف آن جمع می‌شوند.»

لیله الرغائب چه روزی است‌؟

لیله به معنای شب است و کلمهٔ «رغائب» جمع «رغیبه» به معنای چیزی است که مورد رغبت و میل و نیز به معنای عطا و بخشش فراوان است؛ بنابراین «لیلةالرغائب» هم می‌تواند به معنای شبی باشد که میل و توجه به آن بسیار است و هم می‌تواند به معنای شبی باشد که در آن عطا و بخشش خدا بسیار است. با توجه به روایاتی که در فضیلت این شب وجود دارد هر دو معنا درست است.

ارزش لیله الرغائب

در این شب فرشتگان از آسمان به زمین خاکی سرازیر می‌شوند و ساکن زمین می‌شوند و پیغامبر نیت‌های پاک بندگان خداوند هستند؛ بنابراین ضمن تاکید بر اعمالی که مربوط به چنین شبی است، فرصت نیت خواسته‌های به حق و آرزوهای دست یافتنی را نمی‌توان از دست داد.

اعمال لیلة الرغائب

غسل شب لیله الرغائب

مرحوم «سیّد بن طاووس» می‌گوید: در کتب «عبادات» روایتی از رسول خدا (ص) یافتم که آن حضرت فرمودند: «هر کس درک کند ماه رجب را و در اول، وسط و آخر آن غسل کند، همانند روزی که از مادر متولد شده است، از گناهان خارج می‌گردد.»

حجت الاسلام والمسلمین مهدی رستم‌نژاد، عضو هیئت علمی دانشگاه، نویسنده کتاب «جلوه‌های پیام الهی در قرآن» و «شگردهای دین‌ستیزی از نگاه قرآن» اظهار کرد: اگر اعمال این شب را نگاه کنید، می‌بینید که مجموعه‌ای از مناسک و عبادات در آن گنجانده شده است؛ یکی روزه؛ برای درک فضیلت لیلة الرغائب، نماز دوازده رکعتی، طهارت یعنی غسل، تهجد یعنی شب زنده‌داری، مناجات و ذکر.

روزه گرفتن در لیله الرغایب

مستحب است که این روز را روزه بگیرید. طبق روایات در لیلة‌الرغائب ملائکه برای روزه‎داران این ماه طلب آمرزش می‌کنند و خداوند هم می‌پذیرد. همچنین امام صادق (ع) نیز فرموده‌اند: «به راستی که نوح در روز اول رجب سوار کشتی شد و به همراهان خود گفت که این روز را روزه بگیرند و فرمود کسی که این روز را روزه بگیرد، جهنم به اندازه مسافت یک سال از او دور خواهد شد و کسی که هفت روز از این ماه را روزه بگیرد، درهای هشت‌گانه بهشت برای او باز می‌شود و کسی که پانزده روز از این ماه را روزه بگیرد، حاجتش داده خواهد شد و کسی که بیش‌تر روزه بگیرد، خدای عزوجل ثواب بیش‌تری به او عنایت خواهد کرد.

نماز مخصوص اعمال لیله الرغائب

در روایات مختلف اعمالی برای لیله الرغائب به این کیفیت بیان شده است: «روز پنج شنبه اول ماه رجب در صورت امکان روزه گرفته شود.

چون شب جمعه شد مابین نماز مغرب و عشاء دوازده رکعت نماز اقامه شود که هر دو رکعت به یک سلام ختم می‌شود و در هر رکعت یک مرتبه سوره حمد، سه مرتبه سوره قدر، دوازده مرتبه سوره توحید خوانده شود.

و چون دوازده رکعت به اتمام رسید، هفتاد بار ذکر" اللهم صل علی محمد النبی الامی و علی آله" گفته شود.

پس از آن در سجده هفتاد بار ذکر " سبوحٌ قدوسٌ رب الملائکة والروح" گفته شود.

پس از سر برداشتن از سجده، هفتاد بار ذکر "رب اغفر وارحم و تجاوز عما تعلم انک انت العلی الاعظم" گفته شود.

دوباره به سجده رفته و هفتاد مرتبه ذکر " سبوح قدوس رب الملائکة والروح" گفته شود. در اینجا می‌توان حاجت خود را از خدای متعال درخواست نمود.

سپس حاجت و آرزوی خود را طلب کنید تا به خواست و اراده خدا به آن برسید.(  ابن طاووس، الإقبال بالأعمال الحسنة، 1376ش، ج3، ص186 )

در فضیلت نماز لیله الرغائب پیامبر اکرم(ص) فرموده اند:

هر کسی که نماز را به جا بیاورد خداوند متعال شب اول قبرش ثواب و برکت این نماز را به زیباترین شکل ممکن و با روی درخشان و گشاده و با زبان فصیح به سوی او می فرستد و به آن فرد می گوید:ای حبیب من، بشارت بر تو باد که از هر شدت و سختی نجات یافتی.

میت سوال میکند تو که هستی؟ قسم به خدا که من زیباتر از تو صورتی ندیدم و شیرین تر از کلام تو کلامی نشنیده ام و خوشبو تر از تو بویی نبوئیده ام. آنگاه آن زیباروی جواب می دهد:من همان ثواب آن نمازی هستم که در شب لیله الرغائب به جا آوردی. امشب به پیش تو آمده ام تا حقی را که داشتی ادا کنم و با تنها نگذاشتن تو وحشت را از وجودت دور کنم و چنانچه در صور دمیده شود قیامت به پا می شود و من سایه بالای سر تو خواهم شد.

می گویند زمانی که قیامت برپا میشود منادی الهی فریاد میکشد أین الرجبیون؟ کجا هستند کسانی که ماه رجب را با ارزش پنداشتند و از آن بهره مند شدند آن گاه از آن جمعیت انبوه گروهی بلند می شوند که محشر از روشنی جمال آنها درخشان می شود و بر سرشان تاج های شاهی آراسته به در و یاقوت قرار داشته و در سمت راست و چپ هر کدام از آن ها هزار فرشته کرامت و تعظیم الهی را تبریک می گویند.

دعای لیله الرغائب

در روایت وارد شده از ملائکه درخواست شده که هر حاجت و دعایی دارند به محضر الهی بیان کنند: «یا مَلائِکَتی، سَلونی ما شِئتُم؛ ای فرشتگانم هر چه می‌خواهید از من درخواست کنید».

زیارت امام حسین (ع)

در رجب _ماه رحمت و مغفرت الهی_ مؤمنین باید علاوه بر توجه بر اعمال عبادی همچون نماز، روزه و استغاثه و توبه، به وظیفه و مسئولیت خود در قبال امامان معصوم (علیهم السلام) و محبت و ارادت به ایشان بخصوص در قالب زیارت توجه خاص داشته باشند. در این شب نیز علاوه بر اینکه شب زیارتی اباعبدالله الحسین (ع) است می‌توان با خواندن زیارت عاشورا از راه دور سلامی به ارواح مقدس و پاک شهدای کربلا نثار نمود.