شایسته سالاری در نظام اسلامی / انتخاب فرد مسلمان اصلح در تمام امور مصداق حق الناس است
دقت کنید اگر در استخدام اگر در انتخاب مدیر اگر در تقسیم پست و مقام و مسئولیت کمترین ظلمی بکنید مصداق بارز حق الناس است. در امور روزمره و محل کار خاطرتان باشد که کمترین منفعت شخصی را بر شایستگی برتری دادن، مصداق بارز حق الناس است.
فردي كه در نظام اسلامي، سمتي قبول ميكند ميبايست از تمامي افرادجامعه اولي و اصلح باشد. بنابراين اگر فردي ميداند در بين افراد جامعهشخصي شايستهتر از او جهت احراز منصبي وجود دارد، حق ندارد خود را داوطلب آن نموده بلكه لازم است او را در احراز آن سِمَت بر خود مقدم دارد. درغير اين صورت آن شخص و يا كسي كه او را منصوب كرده، خائن به خداوند، پيامبر(صلي الله عليه و آله) و همه مسلمانان خواهد بود. در اين زمينه روايات متعددي وجود دارد كه برخي از آنها چنين اند:
قال النبي(صلي الله عليه و آله) : «مَنْ تَقَدَّمَ عَلي قَوْمٍ مِنَ الْمُسْلِمينَ وَ هُوَ يَري أَنَّ فيهِمْ من هو افضل منه فقد خان اللَّهو رسوله و المسلمين. هر كس جلودار - امام - عده اي از مسلمانان گردد در حالي كه مي داند در بين مسلمين فردي بهتر از او وجود دارد پس خائن به خدا، رسولش و مسلمانان خواهد بود[1].
و در روايتي ديگر پيامبر(صلي الله عليه و اله) فرمود:
«مَنْ اسْتَعْمَلَ غُلاماً في عِصابَةٍ فيها مَنْ هُوَ أَرْضي لِلّهِ مِنْهُ فَقَدْ خانَ اللَّهَ؛ هر كس جواني را به حكومت جمعي بگمارد در حالي كه فردي در بين آن جمعوجود دارد كه بيشتر مورد رضاي خداست به خداوند خيانت كرده است.»[2]
اي آنكه علي علي كني . كيست علي ؟ /آنرا كه تو اش مدح كني نيست علي
يكروز بزي چنانكه مي زيست علي /آنوقت بيا به من بگو كيست علي
برخي روايات نيز از كساني كه صلاحيت كاري را نداشته و خود را متولي آن نيز ميكنند، به عنوان افرادي كه شخصيت خويش را ذليل نمودهاند ياد شدهاست. در حديثي از پيامبر(صلي الله عليه و اله) وارد شده است:
«لايَنْبَغي لِلْمُؤمِنِ أَنْ يُذِلَّ نَفْسَهُ قيلَ لَهُ: وَ كَيْفَ يُذِلّ نَفْسَهُ؟ قالَ: يَتَعَرَّضَ لِمالايُطيقُ؛ مؤمن حق ندارد خود را به ذلّت بيندازد. پرسيده شد چگونه به ذلت ميافتد؟ فرمود: خود را داوطلب كاري كند كه بيش از توان اوست.»[3]
روايات از حيث سند و مضمون مشكلي ندارند و در حيث عقلايي نيز مورد تأييند. زيرا كه طبيعي است تصدي امر بدون احراز صلاحيتها و توناييهاي لازم از سوي شخصي، باعث ايجاد مشكلات عديده اي براي هر جامعه اي خصوصاً جامعه اسلامي خواهد بود. در بهترين حالت مي توان متصور بود كه فردي با وجود داشتن تواناييهاي لازم متصوي امري شده كه بهتر و قويتر براي تصدي اين مقام و مسئوليت وجود دارد. در اين حالت نيز هر چند شايد از اين حيث هزينه بالايي متوجه جامعه نشود ولي به دو دليل اين تصدي نيز حرام بوده و خيانت به خداوند و رسولش به حساب ميآيد. اول اينكه استعدادها تواناييهاي بالقوه فردي مومن ضايع خواهد شد و دوم اينكه جامعه از سرعت و دقت كمتري در مسير پيشرفت برخوردار ميشود. چه بسا اين كندي در حركت موجب پديداري بسياري از مشكلات از جانب دشمنان مسلمين شود.
منبع :
بسم الله الرحمن الرحیم / سلام / اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم/